Suriye’de 2011’de başlayan iç savaşta yaşanan can kayıplarına ilişkin yeni tespitler yapıldı. Londra merkezli kuruluş Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin raporuna göre çatışmalar sonucu hayatını kaybedenlerin sayısına 105 bin daha eklendi. Buna göre, hükümet karşıtı gösterilere yapılan şiddetli müdahalelerin iş savaşa dönüşmesiyle başlayan iç savaşta toplam ölü sayısı 494 bin 438 olarak kayda geçti.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, bu yılın Mart ayında toplam ölü sayısını 388 bin olarak bildirmişti. Kuruluş, o tarihten beri sahadaki kaynakları vasıtasıyla geçmişe yönelik daha fazla ölümü doğrulayabildiğini açıkladı. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi Başkanı Rami Abdülrahman, “Bu ölümlerin çoğunluğu 2012’nin sonu ile 2015’in Kasım ayı arasında gerçekleşti” dedi.
Daha önce belgelenemeyen ölümler araştırıldı
Son eklenen sayının 42 bininin sivil ölüm olduğu bildirildi. Bunların önemli bir bölümünün Suriye rejimine ait cezaevlerinde işkence sonucu öldüğü tespit edildi. Abdülrahman, çatışmaların sona ermesinin daha önce belgelenemeyen ölümleri araştırmalarına fırsat tanıdığını ifade etti.
Ateşkesin yürürlükte olduğu İdlib hariç Şam rejiminin ülkenin büyük bölümünü kontrol altına aldığı Suriye’de şiddet iç savaşın başından bu yana en düşük düzeyde. 2020’de çatışmalardan kaynaklı 10 bin civarında can kaybı oldu.
57 bin kişi hapishanelerde öldü
Son verilerle ortaya çıkan yaklaşık yarım milyon düzeyindeki can kaybının 159 bin 774’ünü, rejim güçlerinin saldırıları sonucu ölen siviller oluşturuyor. 2011’den beri toplam 57 bin 567 kişinin ise cezaevlerinde veya gözaltı merkezlerinde öldüğü kayıtlara geçti. Suriye askerleri ve Şam destekli milislerin toplam can kaybı ise 168 bin 326.
Kuruluşun verilerine göre, çatışmalarda IŞİD ve El Kaide bağlantılı örgütlere mensup 68 bin 393 kişi; diğer muhalif gruplardansa 79 bin 844 kişi öldü.
Diğer yandan Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, İŞİD ya da diğer silahlı örgütlerin saldırıları sonucu ölen sivillerin sayısına ilişkin bir ayrıntıya yer vermedi.
Silahlı muhaliflerin ve cihatçı örgütlerin kontrol altında tuttuğu İdlib’e yönelik Suriye ordusunun operasyonu Mart 2020’de Türkiye ve Rusya’nın sağladığı anlaşmayla durdurulmuştu. Türkiye, İdlib’e yönelik operasyonun kendi sınırlarına doğru bir göç dalgası yaratmasından endişe ediyor. 10 yıllık iç savaş, Suriye nüfusunun yarısında fazlasını ülke içinde veya dışında göçe zorladı.
2000 yılında babası Hafız Esad’ın ardından iktidara gelen Devlet Başkanı Beşar Esad , Mayıs ayında yapılan seçimde dördüncü kez göreve gelmişti.
AFP / GY, HT
© Deutsche Welle Türkçe
