TMMOB Diyarbakır İl Koordinasyon Kurulu, son 2 yılda Sur ilçesinde yaşanan yıkımlara karşı kentin dokusunu, hafızasını yaşatmak ve korumak için açıkladığı özet raporda, ilçenin çatışmalardan sonra yok edildiğini kaydetti
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Diyarbakır İl Koordinasyon Kurulu, Sur ilçesinde 28 Aralık 2015’te ilan edilen “Sokağa çıkma yasağı” ve ardından başlatılan yıkıma ilişkin hazırladığı özet raporu, Makine Mühendisleri Odası (MMO) Şubesi’nde kamuoyu ile paylaştı. MA’nın haberine göre; raporun açıklandığı toplantıya Sur’un Yıkımına Hayır Platformu Eş Sözcüsü Büşra Cizrelioğulları, HDP Diyarbakır milletvekili Feleknas Uca, HDP, DBP ve DTK yöneticileri, sivil toplum örgütleri ile çok sayıda mimar ve mühendis katıldı.
‘AKP sorumlu’
Diyarbakır İl Koordinasyon Sekreteri Mehmet Orak, raporu büyük zorluklar ile hazırladıklarını belirterek, şirketlerin kendilerine Sur’un uydu görüntülerini vermediğini vurguladı. Mimarlar Odası Diyarbakır Şube Yöneticisi Herdem Doğrul ise konuşmasında, 2 yılda yaşanan hakikatleri belgelemenin önemli olduğunu ifade ederek, alandan doğrudan bir tespit çalışmasının sınırlı olduğunu söyledi. Sur’daki yıkımın ilan edilen “Sokağa çıkma yasağı” ve yaşanan çatışmalardan sonra başlatıldığını aktaran Doğrul, yıkım sonrasında inşa edilen yapıların ucube ve Amed’in mimarisine uygun olmadığını kaydetti. Doğrul, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yaptığı yapıların altında kalacağını belirterek, iktidarın sürecin sorumlusu olduğunu hatırlattı.
Yıkım alanına giriş izni verilmiyor
Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şube Eşbaşkanı Fatih Tekin’in okuduğu raporda ise ilan edilen çatışmalı sürecin başlangıcı ve ikinci kez 13 Ekim 2015’te Sur’da ilan edilen yasağın ardından mahallelerde TMMOB tarafından yürütülen çalışmada 706 işyeri ve konutun hasar gördüğünün tespiti yer aldı. Raporda, 693 yapının basit onarımlarla hasarının giderilebileceği, 13 yapının ise detaylı incelenmesi gerektiği bilgisi de paylaşıldı. Raporda sosyal medyada paylaşılan görüntülere değinilerek, Kurşunlu Camii, Hacı Hamit Camii, Paşa Hamamı, Mehmet Uzun Evi, Ermeni Katolik Kilisesi, Dört Ayaklı Minare gibi kimi tescilli yapıların ağır hasarlı olduğu görüldüğü belirtilerek, yapılan bütün açıklamalar, itirazlar, açılan davalara rağmen alana girilemediği ve tahribatlarda artışın önüne geçilemedi aktardı.
Yıkılan mahallelerde karakol yapıldı
Yıkım sürecinin devam ettiğini anımsatan Tekin, Aralık 2016’da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012’de hazırlanan “Sur içi Koruma Amaçlı İmar Planı” ile ilgili revize kararı aldığı anımsattı. Planda değiştirilen maddelerin en temel gerekçesi olarak “güvenlik” olarak öne çıktığını da hatırlatan Tekin, Revize planda ise, Suriçi’nde 6 adet karakol yapımı, yol genişletilmesi gibi değişiklikler mevcut olduğunu kaydetti.
Tescilli yapılar ağır hasarlı
“Güvenlik” gerekçesi ile Sur’un emniyet hizmet alanlarına çevrildiği vurgulanan raporda, söz konusu “Koruma Amaçlı İmar Planı” kararlarının şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğunun altı çizildi. Raporda, TMMOB’un son yaptığı tespitlere göre yeni açılacak yollar ve Emniyet Hizmet Alanları olarak ayrılan alanlar içerisinde 17 adet tescilli yapı, 42 adet korunmaya değer geleneksel yapı olmak üzere toplamda 976 adet yapının plan kararı ile yıkımı öngörüldüğü eklendi. Tescilli yapıların korunacağı iddia edilen bu planda, yeni yolların açılacağı ve “Emniyet Hizmet Alanları”nın kurulmasına ilişkin alınan kararlara rağmen, bu yapıların nasıl korunacağı ile ilgili bir açıklamanın bulunulmadığına yer verildi.
6 Mahalle tamamen yıkıldı
Raporda, 9 Mart 2016’da “Operasyonlar bitti” açıklamasının ardından ise 10 Mayıs 2016 tarihli uydu görüntüsü üzerinden yapılan tespitlere göre neredeyse tamamen yıkılan 6 mahalleden, Hasırlı Mahallesi 347, Fatihpaşa Mahallesi 232, Cemal Yılmaz Mahallesi 126, Savaş Mahallesi 83 ve Dabanoğlu Mahallesi’nde 44 yapı olmak üzere, toplam da 832 yapının yıkıldığı, 257 yapının ise hasarlı olduğu bilgileri yer aldı.
Özgürlükçü Demokrasi
