Batman’da yurttaşlar çevreye zararlı kömür ve doğalgaza alternatif olarak tezek yakarak kış aylarında ısınma ihtiyaçlarını karşılıyor.
Soğuk havanın etkisini iyice göstermesiyle birlikte her yerde olduğu gibi Batman’da da yurttaşlar ısınmak için sobalarını kurdu. Kimi yurttaşlar devletin verdiği kömürü yakacak olarak kullanırken, kimi yurttaşlar ise kömüre ve doğalgaza alternatif olarak kullanılan tezekleri yakarak ısınıyor. Devletin dağıttığı kömürün yaydığı zehirli duman özellikle kalp ve solunum yolu rahatsızlığı bulunan yurttaşların sağlığını tehdit ediyor.
Kömürün aksine Batman’da halen alternatif olarak tezek kullanan yurttaşlar kışı bu şekilde geçiriyor. Kışın yakacak olarak kullanılan tezekler yaz aylarında toplanan hayvan dışkısının güneşte kurutup çadır altında saklanması ile muhafaza ediliyor. Genellikle kentin yoksul mahallelerinde tercih edilen tezek, sadece ısınmak için değil tandırda ekmek yapımı için de kullanılıyor.
‘YAPTIĞIMIZ TEZEKLERİ SOBADA YAKIYORUZ’
Hatice Demir isimli yurttaş, koçer olduklarını belirterek, kullandıkları her şeyin doğal olduğunu, bunun da bir kültür haline geldiğini söyledi. Demir, tezek yapımını şu şekilde anlattı: “Ben küçükken annemler yapıyordu. Biz de bazen onlara yardım ediyorduk, ama pis diye gönülsüzce yapıyorduk. Fakat büyüdükten sonra tezeğin birçok şeyden iyi olduğunu ve işe yaradığını öğrendik. Önce bütün tezeklerimizi bir yerde topluyoruz. Sonra suyla ıslatıyoruz ve karıştırıyoruz. Ardından belli büyüklükte kalıplar şeklinde kuruması için güneşin altına bırakıyoruz. Kış boyunca da yakıyoruz.”
‘TEZEK YAKMAK KÖMÜR YAKMAKTAN DAHA SAĞLIKLI’
Tezeklerin sıcaklığının kömürün sıcaklığından daha iyi olduğunu söyleyen Demir, “Odun alacak maddi imkânlarımız yok. Kenar mahallelerde de doğalgaz yok. Dağıtılan kömür de çok kalitesiz ve insan sağlığını olumsuz etkiliyor. O yüzden kömürü tercih etmiyoruz. Tezek yakmak hem iyi hem de sağlık açısında zararlı değildir. Doğal olduğu için de dumanının çevreye herhangi bir zararı yok” dedi.
‘ESKİDEN KÖMÜR VE DOĞALGAZ MI VARDI?’
Demir, yıllardan süre gelen kültürlerini yaşatacaklarını paylaşarak, şunları söyledi: “Eskiden kömür ve doğalgaz var mıydı? Anne ve babalarımız bizi tezeklerin ateşiyle ısıttı biz de çocuklarımızı böyle ısıtacağız ve devletin vereceği bir kilo kömüre bakmayacağız. Hükümetin verdiği kömür zehir saçıyor ve insanların hastalanmasına neden oluyor. Bunu da bize minnet ederek yapıyor. Onların ne minnetini ne de kömürlerini istiyoruz.”
