Rheinland-Pfalz hükümeti Alevilerin ‘hak talepleri’ni kabul eden anlaşmayı imzaladı. Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu ile eyalet hükümeti arasında imzalanan anlaşmaya göre Alevilik ders olarak okutulacak, bayramlarda Alevilere izinler verilecek.
Almanya’da Alevilerin talepleri resmen kabul edildi. Rheinland-Pfalz eyalet hükümeti ile Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF) arsında eyalette Alevilere çeşitli haklar tanıyan anlaşmayı dün parlamentoda imzalandı. Anlaşma metni Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun 30’uncu kuruluş yıldönümü olan 9 Nisan’da eyalet başbakanı Malu Dreyer ve AABF Genel Başkanı Hüseyin Mat tarafından imzalandı.
Aleviler ve eyalet yönetimi geçen haftalarda 13 maddelik anlaşma metni üzerinde uzlaşmaya varmıştı. Eyaletin Kültür Bakanı Konrad Wolf yaptığı açıklamada bu adımın “Alevilerin, Rheinland-Pfalz eyaletindeki uyumu için bir mihenk taşı” olduğunu belirtti.
İZİN, DERS, ÖZEL HİZMET
Anlaşmanın imzalanarak resmen yürürlüğe girmesiyle birlikte Rheinland-Pfalz eyaletinde yaşayan Alevilere birtakım haklar tanınmış oldu. Bu haklar arasında Alevilik derslerinin eyalet okullarında okutulması, Alevi inancına sahip eyalet çalışanı ile öğrencilerin Alevilerin dini günlerinde izinli sayılmaları ve bazı kurumlarda dini olarak hizmet almaları yer alıyor.
Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun eyalet tarafından finansal olarak desteklenmesi anlaşma kapsamında yer almıyor.
Rheinland-Pfalz eyaletinde yaklaşık 6 cemevi ve 8 bin Alevinin yaşadığı tahmin ediliyor. Pilot proje kapsamında eyalette halihazırda dört okulda Alevilik dersleri veriliyor. Yine aralarında Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin de bulunduğu bazı eyaletlerde Alevilik dersi okullarda sunulmaya başlamıştı.
Rheinland-Pfalz Eyaleti ve Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Arasında İmzalanan Sözleşmenin Tam Metini
’’Madde 1
İnanç Özgürlüğü ve Kendini Tanımlama Hakkı
(1) Eyalet, Alevi inancını ikrar ve icra etme özgürlüğünü yasal güvence altına alır. Sözleşen taraf, ikrarın saygı ile karşılanmasının,gerek başka dinlerin ve dünya görüşlerinin ve gerekse kendi dininin farklı görüş ve uygulamalarının saygı ile karşılanmasına ayrılmaz bir şekilde bağlı olduğunu kabul eder.
2) Sözleşen taraf, herkes için geçerli olan yasalar çerçevesinde kendi meselelerini kendisi düzenler ve idare eder. Sözleşme tarafları, devletin dinlere ve dünya görüşlerine karşı tarafsızlık ilkesini ve devletin yasalarının bütünüyle geçerliliğini ve onlara saygı göstereceklerini kabul ederler. Sözleşen taraf, bu anlayışa aykırı ifadelerden uzak duracağını ve bu anlayışa ters düşen görüşlere karşı duruş sergileyeceğini beyan eder.
(3) Sözleşen taraf ve üyesi olan cemevlerini, Almanya Federal Cumhuriyeti Anayasası ve Rheinland-Pfalz Eyaleti Anayasası uyarınca birer inanç kurumu olarak tanınmıştır.
Madde 2
Ortak Temel Değerler
(1) Sözleşme tarafları, Almanya Federal Cumhuriyeti’nin anayasal düzeninin bağlayıcı temel değerlerini kabul ederler. Taraflar, özellikle insan haklarının dokunulmazlığını, temel hakların geçerliliğini, halklar arası anlayış ve dostluğun geçerliliğini, başka kültürleri, dinleri ve dünya görüşlerini tanımayı ve hoşgörü ile karşılamayı ve toplumsal yaşamın özgürlükçü, hukuk devleti ilkesi temelinde olan demokratik Anayasasını kabul ederler. Taraflar, etnik kökene, cinsiyete, dine veya dünya görüşüne, engelliliğe, yaşa veya cinsel kimliğe dayalı her türlü şiddete ve ayrımcılığa karşı duracakları konusunda mutabık olduklarını beyan ederler. Taraflar toplumsal çeşitliliği ve herkesi kapsayan katılımcılığı savunurlar.
(2) Sözleşme tarafları, cinsiyetlerin hak eşitliliğini bütün cinsiyetlerin eksiksiz ve eşitlik temelinde gerek toplumsal ve siyasi hayata,gerekse okul ve meslek eğitimine katılmaları anlamında tanırlar. Taraflar, bütün insanların eşitlik temelinde, cinsiyetlerine ve dini inançlarınabakılmaksızın, eğitime, istihdama ve toplumsal hayata katılmalarının gerçekleşmesini destekler ve her türlü ayrımcılığa karşı çıkarlar.
Madde 3
Alevi Bayram Günleri
(1) Sözleşen taraf prensip olarak Alevilerin dini tatil gününde ve dini bayram günlerinde Cem ibadeti ve dini etkinlikler yapma hakkına sahiptir.
(2) Sözleşen tarafın bireysel üyesi olan devlet memurlarının veya Eyalet bünyesinde çalışanveya meslek eğitimi gören personelin Alevi bayram günlerinde işten muaf tutulmaları mevcut ilgili yasal düzenlemelere ve toplu sözleşmelerdeki muafiyet hükümlerine göre düzenlenir.
Alevi bayram günleri şunlardır:
- Aşure günü (değişken, Muharrem ayının 13. günü)
- Hızır Lokması (16 Şubat)
- Nevruz ve Hz. Ali’yianma günü (21 Mart)
Aşure gününün tarihihicri takvime göre belirlenir. Sözleşen taraf, her yıl değişen günleri en azından bir yıl önceden yazılı olarak Eyaletin cemaatlerden sorumlu bakanlığına ve Rheinland-Pfalz Eyaleti’nde kendi üyesi olan cemevlerine bildirmeyi taahhüt eder.
(3) Öğrencilerin Alevi bayram günlerinde izinli olarak derse katılmamaları konusu ilgili okul yasası düzenlemelerine göre belirlenir.
(4) Sözleşen taraf gerektiğinde üyelik belgesi düzenler.
Madde 4
Gençler
(1) Taraflar,genç insanların kişiliklerinin özgürce gelişme hakkına; ebeveynlerinin aile durumundan bağımsız olarak desteklenme ve teşvik edilme hakkına; okul öncesi çağda eğitim alma ve Almanca dilini öğrenme haklarına; özellikle fiziksel ve ruhsal şiddetten ve ihmal edilmekten korunma hakkına; ve yaşlarına uygun ölçüde kendileri ile ilgili kararlar verme hakkınasahip olduklarını kabul ederler ve bu haklara kısıtsız uyulması konusunda mutabık olduklarını beyan ederler.
(2) Bu bağlamda sözleşen taraf gençlik çalışmalarını geliştirmeyi ve profesyonelleştirmeyi hedefler. Bu alanda iş birliği yapmak üzere sözleşme tarafları görüşmeler gerçekleştireceklerdir.
(3) Sözleşen taraf, mevcut yasalar temelinde Gençlik Yardım Kuruluşları kurma ve çalıştırma hakkına sahiptir. Bu tür kurumlardan faydalanmak genç bireylerin veya ebeveynlerinin dini aidiyetine bağlı olamaz.
(4) Rheinland-Pfalz Eyalet Gençlik Dairesi, sözleşen tarafın Sekizinci Sosyal Kanun, madde 75, fıkra 1’de belirlenen koşulları yerine getirmesi durumunda sözleşen tarafı eyalet düzeyinde Bağımsız Gençlik Yardım Kurumu olarak tanıyabilir. Şayet sözleşen taraf Sekizinci Sosyal Kanun, madde 75, fıkra 1’de belirlenen koşulları yerine getirmiş ise, eyalet düzeyinde Bağımsız Gençlik Yardım Kurumu olarak tanınması zorunludur.
Madde 5
Eğitim ve Araştırma
(1) Sözleşen taraf, yasal yönetmeliklerin öngördüğü kapsamda eğitim kurumları açma ve işletme hakkına sahiptir. Taraflar,maddi, idari ve hukuki olanakları çerçevesinde bu kurumların sözleşen tarafın üyelerinin ötesinde kamusal alanda da bilinmesi ve tanınması için yoğun çaba sarf edilecektir.
(2) Sözleşen taraf, kendi eğitim kurumlarını açma ve işletme hakkından bağımsız olarak devlet okullarını, genel zorunlu eğitimi ve devlet okullarında kapsamlı şekilde eğitime katılma ilkesini tanır.
(3) Eyalet, Aleviliğin bilimsel açıdan araştırılmasının sözleşen taraf için taşıdığı önemi tanır. Sözleşen tarafın başka eyaletler ile benzer sözleşmeler akdetmesi durumunda, Eyalet diğer eyaletler ile iletişim kurarak eyaletler üstü bilimsel araştırma projelerini başlatma olanakları üzerine görüşecektir.
Madde 6
Alevilik Dersi
(1) Alevilik dersleriAlmanya Federal Cumhuriyeti Anayasası7. madde ve Rheinland-Pfalz Eyaleti Anayasası34. madde uyarınca düzenli müfredat dersidir. Alevilik dersleri sözleşen tarafın adına talebi üzerine kendi inanç ilkelerine uygun biçimde verilecektir.
(2) Sözleşen taraf, Eyalet için muhatap olacak Alevilik derslerinden sorumlu bir görevli tayin edecektir.
(3) Taraflar yürürlükte olan müfredatın sürdürülmesi ve şu ana kadar verilen Alevilik derslerinin devam etmesi için dersleri veren öğretmenlerin görevlerine devam etmeleri konusunda mutabık olduklarını beyan ederler.
(4) Alevilik dersi müfredatının oluşturulması ve geliştirilmesi sözleşen taraf ile mutabakat temelinde yapılır. Mutabakat sadece inançsal gerekçelerden dolayı reddedilebilir ve bu gerekçeler ilgili bakanlığa yazılı olarak bildirilmelidir.
(5) Alevilik dersi verme yetkinliği veya yetkisi devlet tarafından tanınır. Rheinland-Pfalz Eyaleti’nde,Alevilik dersi verme izni sadece sözleşen tarafın yetkilendirdiği öğretmenlere verilir.
Madde 7
Özel Kurumlarda İnançHizmeti
(1) Eyalet, sözleşen tarafın özel kurumlarda, özellikle de ceza infaz kurumlarında, kendi bireysel üyeleri olan şahıslara Eyaletin ilgili bakanlıkları ile yapılan özel anlaşmalar temelinde inanç hizmeti vermesini destekler.
Madde 8
Mülkiyet Haklarının Güvence Altına Alınması, Kurum Açma ve İşletme
(1) Eyalet, Almanya Federal Cumhuriyeti Anayasası madde 140, Weimar Anayasası madde 138, fıkra 2 ve Rheinland-Pfalz Eyaleti Anayasası madde 44 uyarınca sözleşen tarafın kendi mülkiyeti ile ilgili mülkiyet hakkını ve diğer haklarını güvence altına aldığını beyan eder.
(2) Eyalet, sözleşen tarafın geçerli olan mevzuat çerçevesinde gerek cemevleri, ibadet mekânları ve toplantı salonları gerekse eğitim kurumları ve AABF’ye ait başka kurumlar kurma ve bu kurumları amacına uygun işletme hakkını garanti eder.
Madde 9
Dolaylı Devlet İdaresi İçinde Uygulama
Eyalet, tüm alanlarda standart bir uygulama sağlamak amacıyla belediyelerdeki bölge kamu kurumlarına ve Eyaletin denetiminde olan diğer kamu kurumlarına, kamu tüzel kişiliği statüsüne sahip kurumlara ve vakıflara bu sözleşmenin 3. maddesi (Alevi Bayram Günleri), 4. maddesi (Gençler), 7. maddesi (Özel Kurumlarda İnanç Hizmeti) ve 8. maddesi (Mülkiyet Haklarının Garantisi, Kurum Açma ve İşletme) uyarınca hareket etmelerini tavsiye eder.
Madde 10
Birlikte Çalışma Esasları
(1) Sözleşen taraflar, ilişkilerini yoğunlaştırmak için düzenli görüşmeler gerçekleştireceklerdir. Ayrıca her iki tarafı ilgilendiren hususlarda veya herhangi bir sorun ortaya çıktığında, özellikle de sözleşmede üzerinde anlaşma sağlanan konular ile ilgili bir sorun ortaya çıktığında, taraflar bu hususları halletmeden önce birbiriyle irtibat kurarak söz konusu hususları görüşeceklerdir. Bu durum, Rheinland-Pfalz Eyaleti Hükümeti’nin sözleşen tarafın çıkarlarına dolaysız olarak dokunan yasa tasarıları için de geçerlidir.
(2) Sözleşen taraf, kendi meselelerinin Eyalet nezdinde daimi olarak temsil edilmesi ve karşılıklı bilgilendirme amacıyla bir görevli tayin eder.
Madde 11
Dostluk Maddesi
Sözleşen taraflar, gelecekte bu sözleşmenin herhangi bir maddesinin yorumlanması veya uygulanması konusunda ortaya çıkabilecek fikir ayrılığını mümkün olduğunca mutabakat yoluyla çözecektir.
Madde 12
Geçerlilik Alanı ve Duyuru
(1) Bu sözleşme, sözleşen tarafça temsil edilen ve merkezi Rheinland-Pfalz Eyaleti’nde bulunan sözleşen tarafın tüm üye cemevlerini kapsar.
(2) Sözleşme tarafları, sözleşmenin kendi organlarında, üyeleri arasında ve kamuoyunda geniş şekilde yayılmasını ve üzerine anlaşılan maddelerin bilinmesini sağlayacaklardır. Taraflar bu sözleşmenin içeriği ile ilgili davranış ve sözlü açıklamaları birbirlerine izah etmek için her zaman hazır bulunacaklardır.
Artikel 13
Yürürlüğe Girme ve Düzeltme Maddesi
(1) Sözleşme taraflarının imzaladıkları bu sözleşme Rheinland-Pfalz Eyalet Hükümeti’nin Rheinland-Pfalz Eyalet Meclisi’ni bilgilendirdikten üç ay sonra yürürlüğe girecektir. Sözleşme metni, Eyaletin devlet ve dini cemaatler arası ilişkilerden sorumlu bakanlığı tarafından ortak resmi gazetede ve bakanlık resmi gazetesinde yürürlüğe girme tarihi ile birlikte yayınlanacaktır.
(2) Sözleşme tarafları, üç yıllık bir süreden sonra edinilen tecrübeleri değerlendirerek sözleşmeyi gerekirse tekrar gözden geçirerek gereken değişiklikler ve eklemeler üzerine görüşeceklerdir.
(3) Almanya Federal Cumhuriyeti Anayasası, madde 140, Weimar Anayasası, madde 137, fıkra 5, bent 2 ve Rheinland-Pfalz Eyaleti Anayasası, madde 43, fıkra 2 uyarınca sözleşen tarafa kamu tüzel kişilikli kurum sıfatı ve bununla bağlantılı hakların verilmesi durumunda bu sözleşme ilişkisi yeniden düzenlenebilir.‘‘
Mainz, 9Nisan 2019
Rheinland-Pfalz Eyaleti adına
– Malu Dreyer
-Başbakan –
– Mainz, 9Nisan 2019
Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu adına
– Hüseyin Mat
Genel Başkan
