Yasak, abluka ve yıkım altında yapılacak referandum öncesi Kürdistan kentlerinde ‘evet’ için her yol denenmeye başlandı. Sûr’da kimsenin oturmadığı harabe evlerde Suriyeli seçmenler gösterilirken, Şirnex’te ise yerle bir edilen kentte 20 bin seçmenin nerede oy kullanacağı belirsizliğini koruyor
Son dönemlerde yapılan anketlerde tek adam rejimine karşı “hayır” oyunun önde görünmesi AKP-MHP cephesini ciddi endişeye sevketti. “Hayır” eğiliminin çığ gibi büyümesi üzerine, Küçükçekmece ilçe yöneticileri ile belediye başkanının görüşmesi sırasında olduğu gibi uzun namlulu silah pozları, internette silahlı tehdit görüntüleri veriliyor. “Hayır” cephesini yıldırmak için milletvekili düşürme, gözaltılar, tutuklamalar ve afişleme yapanlara saldırılar, sanat merkezi yakmalar gibi olaylar yaşanırken, oy deposuna çevrilen çok sayıda Suriyeliye de vatandaşlık verildiği ortaya çıktı.
9 mahallede Suriyeli seçmen
Vatandaşlık verilen Suriyeliler, hem oy için hem cumhuriyetin ilk dönemlerinde olduğu gibi Kürtsüzleştirmeye dönük olarak Kürt kentlerine yerleştiriliyor. İlk olarak Amed’in Sûr ilçesinde Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından referandum için hazırlanan seçmen listelerine göre, Sûr’un yasaklı olmayan 9 mahallesinde Suriyeli mültecilerin isimlerinin seçmen listesinde olduğu ortaya çıkmıştı. Olayla ilgili yeni detaylar ortaya çıkmaya başladı.
Muhtardan dilekçe
Sûr’da ismini vermek istemeyen bir mahalle muhtarı durumu Sur Kaymakamlığına yazdığı dilekçede “yabancı uyruklu kişi isimlerinin listelerde yer aldığını” iletti. Kaymakamla aralarında geçen görüşmeyi anlatan muhtar, kaymakamın kendisini çağırarak son 2 ay içerisinde ilçeye yerleşen ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından kendilerine verilen Türkiye Cumhuriyeti İkamet İzni kimliklerini taşıyan 30’a yakın Suriyeli ailenin isimlerinin seçmen listesinden çıkarıldığını söylediğini aktardı. Muhtar, kaymakamın 30 ailenin çıkarıldığını, ancak daha önce Türkiye vatandaşlığına alınan bazı ailelerin oy kullanabileceklerini söylediğini belirtti.
Harabe evlere kayıt yapmışlar
15’i aynı evde 43 Suriyeli ailenin kimsenin yaşamadığı harabe evlerde adres kaydı yapıldığını görmesi üzerine, Sur İlçe Kaymakamlığına ve İlçe Nüfus Müdürlüğüne gittiğini söyleyen muhtar, yetkililerin ikametgah gösterilen evlerde kimsenin yaşamadığını görmeleri ile kayıtların silindiğini kaydetti. Herhangi bir adres değişikliğinde kayıt için mahallenin herhangi bir muhtarına başvurulduğunu belirten muhtar, Suriyelilerin ise kayıtlarının doğrudan İl Nüfus Müdürlüğünde yaptıklarının anlaşıldığını söyledi.
Sûr’da 690 aile kayıp!
YSK’nin hazırladığı seçmen listelerinde ortaya çıkan bir diğer durum ise Sûr’da 1 Kasım 2016 genel seçimlerinde oy kullanmalarına rağmen yeni listede 690 ailenin isminin görünmemesi. Ailelerin bir kısmını yasak ve yıkımlardan dolayı adreslerini değiştiren ailelerde oluştururken, kalan büyük kısmı ise aynı yerde kayıtlı olmasına rağmen, isimleri yer almayan aileler. HDP ve DBP tarafından kurulan Referandum İl Komisyonu bu durum üzerine harekete geçerek aileleri tek tek arayarak bilgilendirme yapmaya başladı. Komisyon ismi listelerde çıkmayan yurttaşları telefonla arayarak YSK internet sitesi ya da YSK binasına giderek seçmen sorgulamalarını 26 Şubat tarihine kadar yapabilecekleri bilgilendirmesini yapıyor.
2 bin Suriyeliye vatandaşlık
Suriyelilere yıllardır hakları verilmesin diye mültecilik statüsü vermeyen, mültecileri AB’ye ve Yunanistan’a karşı koz olarak kullanan iktidarın Başbakan Yardımcısı Veysi Kaynak ilk etapta 80 bin Suriyeliye Türk vatandaşlığı verilmesi için çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi. Kaynak, tartışmaların önüne geçmek için vatandışlık verilmesi işlemlerinin referandum sonrasına bırakıldığını söyledi. Kaynak’ın ardından dün bir açıklama yapan İstanbul Valisi Vasip Şahin ise İstanbul’da Suriyelilere vatandaşlık vermeye başladıklarını söyledi. Şahin, Suriyelilere vatandaşlık verilmesine başlandığını söyleyerek, 2 bin kişi hakkında dosyanın hazırlanarak Ankara’ya gönderildiğini kaydetti.
Şirnex’te 20 bin seçmenin ikametgâhı yok!
Abluka, yıkım ve yasaklarla yüzde 80’i yıkılan Şirnex’te YSK tarafından açıklanan seçmen kayıt tarihinin bitimine bir gün kala referandumun bu koşullarda nasıl yapılacağı belirsizliğini koruyor. Seçmen sayısının 43 bin olduğu kentte, yasaklar ve yıkım sonrası çevre şehir ve köylere göç eden 20 bin seçmenin nerede ve nasıl oy kullanacağı endişe yaratıyor.
İkametgâhları yok
Konuyla ilgili Gazete Duvar’a konuşan HDP Şirnex Milletvekili Aycan İrmez, kentte 43 bin seçmenin olduğunu ancak yasaklar nedeniyle barınma sorunu yaşayan yaklaşık 20 bin seçmenin evlerine dönemediğini söyledi. Muhtarlıkların yıkımdan payını aldığını dile getiren İrmez, seçmen listelerinin lokanta camlarına asıldığını belirtti. Evlerine dönemeyen yaklaşık 20 bin seçmenin, tam olarak nerede olduklarının netlik kazanmadığının altını çizen İrmez, referandumda oy kullanacak ve kent merkezinin dışında yaşayan Şirnexlilerin ikametgahlarını almadığını belirtti.
Son gün 26 Şubat
“Konuyla ilgili çok yönlü bir çalışma başlattık” diyen İrmez, “Silopi, İdil, Cizre, Kumçatı gibi yerlerde bulunan ailelerimizi tespit edeceğiz” dedi. 26 Şubat’ın seçmen kayıt için son tarih olduğunun altını çizen İrmez, Şirnexlilere çağrıda bulunarak, “Seçmen kütüğü Şırnak’ta olan fakat barınma sorunları nedeniyle başka yerde bulunan vatandaşlarımız gittikleri köyün bağlı bulunduğu belde ya da ilçelere ikametgahlarını alabilirler ya da ikametgahlarını götüremiyorlarsa gelip Şırnak’ta oy kullansınlar” dedi.
AMED