HPD Emek Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Şaziye Köse, yaptığı yazılı açıklamada “Basın yayın organlarına yansıyan, işverenlere gönderildiği belirtilen ancak henüz partimize resmen ulaşmayan, ‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Taslağı’ çok sayıda kanunda değişikliği içermektedir. Bu torba yasa tasarısına ilişkin partimiz görüş ve düşüncelerini daha sonraki günlerde kamuoyu ile paylaşacaktır. Ancak, ‘işten atma yasaklanıyor’ şeklinde kamuoyuna yansıtılan taslağın basına yansıyan biçimi bile vahimdir” dedi.
Taslak, işçilere kısmi bazı haklar getirirken, getirdiğinden daha fazlasını da geriye götürmeyi hedeflediğini belirten Köse, şunları ifade etti:
“Hükümet bu tasarı ile işçilerin gözünü boyayıp, patronların gizli ve açık taleplerini hayata geçirme çabası içerisindedir. Taslak kamuoyuna ‘işten çıkarmalar yasaklandı’ şeklinde yansıtılmışsa da gerçek böyle değildir: İşten çıkarmalar yasaklanmamıştır. Tazminatsız işten çıkarmanın (4857/25-II) önünde bir engel bulunmamaktadır. İşverenlerin çeşitli nedenlerle kıdem ve ihbar tazminatı vermemek için sıklıkla başvurduğu bu madde ile işçilerin işten çıkarılması devam edecektir. İşten çıkarma yasağına uymayan işverenlere getirilmiş bir yaptırım da söz konusu değildir. Talebimiz açıktır: işten çıkarma gerçek anlamda yasaklanmalıdır.
Taslağa göre, kısa çalışma ödeneğinden faydalanamayan işçilerin de bu ödenekten yararlanması sağlanacaktır. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayanlara verilecek aylık tutar 1.177,20 TL olacaktır. Ancak, halen kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işçiler en az 1.752 TL alırken, bu tutar 4.381 TL’ye kadar çıkabiliyordu. Bu düzenlemeyle işçilere daha düşük ödeme yapılması amaçlanmaktadır.
Taslağa göre, ücretsiz izne ayrılacak işçilere İşsizlik Sigortası Fonundan 1.177 TL verilecektir. Hükümet tarafından önerilen bu tutar ile asgari ihtiyaçların bile karşılanmasının mümkün olmadığı açıktır. Dolayısıyla, işçiler yine açlığa ve sefalete mahkum edilmektedir.
Fiilen uygulansa da halen kanunlarda ücretsiz izin söz konusu değildir ve bu ancak işçinin onay vermesi durumunda kullandırılabilmektedir. Bu torba yasa tasarısıyla şu anda pek çok işverenin “zorla dilekçe imzalatarak” çalışanlarını ücretsiz izne çıkarmasına yasal dayanak sağlanacaktır. Ücretsiz iznin bir yıl içinde 30 günü geçmesi durumunda işçiler ve aileleri Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanamayacaktır. 30 günlük ücretsiz izin sonrası işçiler gelir testi yaptırıp, genel sağlık sigortası primlerini de kendileri yatırmak zorunda kalacaktır.”
“İşverenler bundan böyle kısa çalışma ödeneğinden yararlanmak amacıyla başvuru işlemleriyle uğraşmayacak, işçileri ücretsiz izne çıkarma yolunu seçecektir” diyen Köse, şunları ekledi: “Kısa çalışma ödeneğinin kabulü durumunda, işveren açısından ilk bir hafta için yarım ücret ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu nedenle, işverenlerin, kısa çalışma ödeneği başvurusu yapmaktan vazgeçmeleri gündeme gelebilecektir. Dolayısıyla, hükümet işçileri ücretsiz izne çıkarmaya teşvik etme yolunu seçmektedir.”
Bu konuda işçilerin acil taleplerinin belli olduğu ve bu taleplerin aynı zamanda HDP’nin talepleri olduğunu belirten Köse, şöyle sıraladı:
1- Sağlık, temizlik, gıda gibi acil ve zorunlu sektörler dışındaki tüm işyerlerinde “üretime ara verilmeli” çalışanlar “ücretli izne” çıkarılmalıdır.
2- İşsizlik Sigortası Fonunun, işveren destek fonuna dönüştürülmesine son verilmelidir.
3- Fondan yararlanma koşulları acilen yeniden düzenlenmeli, yararlanamayan işçilerin yararlanması sağlanmalıdır.
4- Fondan yapılan ödemeler, asgari ücretin altında kalmamalıdır.
5- Ücretsiz izni yasalaştırma girişiminden vazgeçilmelidir.
5- Gelire ihtiyacı olduğunu beyan edenlere en az asgari ücret tutarında aylık gelir desteği verilmelidir.
6- İşsizlik Sigortası Fonundan yararlanmak için beyan yeterli olmalıdır.
