İsveç’ten Suriye ve Irak’a giderek DAİŞ saflarına katılan İsveç vatandaşlarının işledikleri suçların belirlenebilmesi, bunlardan savaş ve insanlığa karşı suçlar işleyenlerin adalet karşısına çıkarılması bir süredir kamuoyunun gündemindeydi.
İsveç Devlet Radyosu’ndan Revend Shexo, İsveç polisinin DAİŞ saflarında insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları işlediğinden şüphelendiği 40 civarında çete hakkında soruşturma başlattığını duyurdu.
İsveç Devlet Radyosu’na açıklama yapan Polisin Savaş Suçlarını Soruşturma Grubu Başkanı Patricia Rakic Arle, hakkında soruşturma açılan DAİŞ’lilerden bazılarının Suriye’de Kürt güçlerinin denetimlerindeki cezaevlerinde bulunduğunu söyledi.
İsveç Devlet Televizyonu (Svt) de, DAİŞ’lılar hakkındaki soruşturmaların Stockholm, Göteborg ve Malmö kentlerinde 7 savcı tarafından soruşturulduğunu duyurdu.
Hakkında soruşturma açılan DAİŞ’lilerin İsveç, Irak ve Suriye’de bulundukları ve bunlardan bazılarının Kürt güçlerinin kontrolündeki cezaevlerinde tutulduğu belirtildi. İsveç’te hakkında soruşturma açılan DAİŞ’lilerin tutuklu olmadıklarına da dikkat çekildi.
SORUŞTURMA İÇİN KAPSAMLI ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ
Svt, İsveç polisinin DAİŞ’lılar hakkında soruşturma başlatabilmek için aralarında Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği organlarının da bulunduğu uluslararası kurum ve kuruluşlarla kapsamlı bir işbirliği yaptığı bilgisini paylaştı. Svt, “Suçlar ağır ve soruşturması zaman alıyor, en azından polislerin yurt dışında yetkileri yok” değerlendirmesini yaptı.
Uluslararası Örgütlü Suçlara Karşı Ulusal Birimin Başsavcı Yardımcısı Marie Lind Thomsen, Svt’ye “İlerleme sağlayacağımızı ve dava açacağımızı umut ediyoruz. Bazı durumlarda bölgeden filmler ve resimler var. Diğer durumlarda tanık beyanlarına güvenebiliriz” dedi.
İsveç’teki savcı ve polislerin Suriye ve Irak’a gidemeyecekleri söyleyen Thomsen, “Biz sahada olayları gören, filme alan ve saldırılara tanık olan insanlara bağımlıyız” şeklinde konuştu.
DAVA AÇILACAK AMA ZAMAN ALACAK
Thomsen, DAİŞ’lılara yönelik soruşturmaların dava açılmasıyla sonuçlanacağını ama zaman alacağını söyledi.
Suriye Demokratik Güçleri ve YPG/YPJ’nin DAİŞ çetelerini yenilgiye uğratmasından sonra İsveç Hükümeti, Kürt güçleri tarafından teslim alınan DAİŞ’lilerin Rojava’da kurulacak uluslararası bir mahkemede yargılanması için girişimde bulunmuştu. Ancak diğer Avrupa ülkelerinden ilgi görmeyen bu girişim başarısızlıkla sonuçlanmıştı.
Şimdi tutum değiştiren İsveç Hükümeti, DAİŞ’lileri İsveç’te yargılamaya hazırlanıyor. Stockholm Üniversitesi Uluslararası Hukuk Profesörü Mark Klamberg, bazı DAİŞ’liler hakkında polisin soruşturma başlatmasının İsveç hükümetinin tutum değiştirmesinin nedenlerinden biri olabileceği değerlendirmesini yaptı.
Daha önce Suriye ve Irak’ta suç işleyen DAİŞ’lilerin yargılanmalarıyla ilgili tartışmaları hatırlatan Klamberg, gerekli kanıtlar bulunmaması argümanı öne sürülerek DAİŞ’lilerin İsveç’te yargı karşısına çıkarılmalarının mümkün olamayacağının iddia edildiğine dikkat çekti.
DAİŞ’LİLER İSVEÇ’E GETİRİLMELİ, YARGI KARŞISINA ÇIKARILMALI
Klamberg, “Ama eğer İsveç’te sürdürülen bir soruşturma ve tanıklar varsa ya da polisin belgelere ulaşma imkanı olursa onları İsveç’te soruşturma imkanı var. O zaman ciddi olarak onları İsveç’e getirmeyi düşünmeli ve yargı karşısına çıkarmalı” dedi.
İsveç Devlet Radyosu’nun Ekot Haber Servisi, geçtiğimiz hafta Kuzeydoğu Suriye’deki Kürt Özerk Yönetimi’nin güz aylarında DAİŞ’lileri uluslararası bir mahkemede yargılamaya başlayacağını haber olarak geçmişti.
Rojava yönetiminin bir devlet olarak tanınmadığını hatırlatan Klamberg, Kürtlerin başlatacakları yargılamaların soru işaretlerine neden olabileceği uyarısında bulundu. Klamberg, hukuk güvenliği açısından DAİŞ’lileri İsveç’te yargılamanın yaraları olduğunu belirterek şunları kaydetti:
“Bir devlet bir dava başlattığında dava başka bir statü alır. Diğer ülkeler tarafından kabul edilir ve bir meşruluk kazanır. Bu tip duruşmaların devlet olmayan aktörler tarafından yapılması her zaman yedek çözümdür.”
DAİŞ’İN SUÇLARINA ZAMAN AŞIMI YOK
Polisin Savaş Suçlarını Soruşturma Grubu Başkanı Patricia Rakic Arle de Svte’ye yaptığı açıklamada, DAİŞ’in gerçekleştirdiği suçların tecavüz, cinayet, kölecilik ve yağma olduğunu hatırlattıktan sonra “Bu suçlarda zaman aşımı yok. Bundan dolayı yasalar uygulamalı ve soruşturmalı” dedi.
