İran Dışişleri Bakanı Zarif, Hindistan’da düzenlenen bir konferansta yaptığı konuşmada “ABD taahhütlerine uymadı ve (anlaşmadan) çekildi” dedi.
ABD, Mayıs 2018’de nükleer anlaşmadan tek taraflı olarak çekilerek, yaptırımlarla “maksimum baskı” politikasını devreye koymuştu.
Zarif, “ABD ile bir anlaşma yaptım ve ABD anlaşmaya tepki gösterdi. Bana bir Trump anlaşması önerirlerse, ne kadar sürecek?” diye konuştu.
Anlaşmanın Avrupalı imzacı ülkeleri olan Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık da Salı günü, “anlaşmazlıkların çözümü mekanizmasını” devreye koyacaklarını bildirdi. Nükleer anlaşma kapsamındaki bu mekanizmaya gerekçe olarak, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ilişkin sınırlandırmaları kaldırdıklarını açıklamasından sonra geldi. İran, ABD’nin 3 Ocak’ta Bağdat’ta İranlı general Kasım Süleymani’yi öldürmesinden iki gün sonra 5 Ocak günü, taahhütlerine ilişkin beşinci ve son aşamayı başlatmıştı. Diğer bir ifadeyle, nükleer yakıt üretiminde kullanılan santrifüj sayısında artık limit tanınmayacağı belirtilmişti.
Rusya, Avrupa’nın sözkonusu mekanizmayı devreye koyması için bir gerekçe olmadığı tepkisinde bulunarak, bunun Viyana anlaşmasının hayata geçirilmesini imkansız hale getirebileceği uyarısını yaptı.
Salı günü ayrıca İngiliz Başbakanı Boris Johnson, ABD Başkanı Donald Trump’ı İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek amacıyla bir anlaşma önermesini istedi.
Bu açıklamaya cevap İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’den geldi. Ruhani, “Londra’daki bu Başbakan’ın ne düşündüğünü bilmiyorum. Nükleer anlaşmayı bir tarafa bırakmayı ve Trump planını hayata geçirmeyi öneriyor” dedi. Ruhani, “Eğer yanlış yolu alırsanız, sizin zararınıza olur. Doğru yolu alın. Doğru yol, nükleer anlaşmaya dönüştür” diye ekledi.
Dışişleri Bakanı Zarif, diplomatik diyalogu sürdürme niyetini vurgulamakla birlikte, ABD ile görüşmeleri dışladı. Zarif, mevcut nükleer anlaşmanın hayal edilebilecek en iyi anlaşmalar arasında olduğunu savundu. İran yönetimi, kısa zamanda Berlin, Londra ve Paris’e bir mektup yazarak anlaşmanın kaderinin onların elinde olacağını belirtecek.
