Alevi Gazetesi

Hakkın ve Hakikatin Sesi

64 Yıl Önce Elbistan’da Alevi Ailelerin Evleri Yıkıldı

Elbistan’da 1962 yılında Alevi ailelerin evlerinin yıkılması ve yaşanan acılar, 64 yıl sonra yeniden gündeme geldi.

Alevi Ailelerin Evleri Yıkıldı - Elbistan
Alevi Ailelerin Evleri Yıkıldı – Elbistan – 1962
Elbistan’da 1962 yılında Alevi ailelerin evlerinin yıkılması ve yaşanan acılar, 64 yıl sonra yeniden gündeme geldi.

Maraş’ın Elbistan ilçesine bağlı Bebe mezrasında 1962 yılında yaşandığı belirtilen olayların üzerinden 64 yıl geçti. Ancak o dönemde evleri yıkılan, mallarını kaybeden ve kışın en sert günlerinde barınaksız bırakılan Alevi ailelerin yaşadığı acılar unutulmadı. Aile arşivinde yıllardır saklanan tarihî gazete kupürünün yeniden ortaya çıkmasıyla, 22 hanede yaşayan 100’ü aşkın kişinin yaşadığı mağduriyet bir kez daha gündeme geldi.

Cumhuriyet gazetesinin 1962 yılında yayımladığı habere dayandırılan aile anlatıları, Bebe mezrasında yaşananların yalnızca bir mülkiyet meselesi olmadığını, inanç kimliği üzerinden ayrımcılık yapıldığı iddialarını da içerdiğini ortaya koyuyor.

Bebe Mezrasında Hayatlar Altüst Oldu

Ailelerin aktardığı bilgilere göre, Kasım 1962’de Bebe mezrasında yaşayan Alevi yurttaşların evleri yıkıldı. Toplam 22 hanenin bulunduğu mezrada 100’ü aşkın kişi bir anda barınma imkânını kaybetti.

Evlerin yıkılmasıyla birlikte ailelerin yıllarca emek vererek oluşturduğu yaşam düzeni de dağıldı. Ev eşyalarının ve değerli malların kaybedildiği, insanların yaşadıkları topraklardan ayrılmak zorunda kaldığı anlatılıyor.

Aradan geçen onlarca yıla rağmen ailelerin hafızasında yerini koruyan bu olay, Türkiye’nin yakın tarihinde Alevi yurttaşların yaşadığı mağduriyetlerin de önemli bir örneği olarak yeniden tartışmaya açılıyor.

Tanıkların Anlatımı Tarihî Gazete Kupüründe Yaşatıldı

Olayların tanıklarından Safiye Öztoprak’ın anlatımı, aile arşivinde bulunan ve Cumhuriyet gazetesinin 1962 tarihli haberine dayandırılan kupürde dikkat çekiyor.

Haberde, 72 yaşındaki Safiye Öztoprak’ın yaşananları anlatırken büyük bir üzüntü içinde olduğu şu ifadelerle aktarılıyor:

“72 yaşındaki Safiye Öztoprak, ellerini kimi zaman dizlerine vurarak, kimi zaman gözlerine götürüp yaşlarını silerek olayları anlatırken…”

Bu satırlar, yaşananların yalnızca maddi kayıplardan ibaret olmadığını, olayların tanıkların belleğinde nasıl derin izler bıraktığını da gösteriyor.

Yıkım Sırasında Alevilere Yönelik Ağır Sözler İddiası

Bebe mezrasındaki olaylara ilişkin aile anlatılarında en dikkat çekici noktalardan biri, yıkım sırasında kullanıldığı öne sürülen mezhepçi ifadeler.

İddialara göre, kolluk kuvvetleri ile komşu İncecik köyünden bazı kişilerin de katıldığı belirtilen yıkım sırasında ailelerin evlerinden ziynet eşyalarını ve değerli mallarını çıkarmalarına izin verilmedi. Altın ve diğer eşyaların yağmalandığı ileri sürüldü.

Tanıklıklarda, yıkım sırasında bazı kişilerin “Yıkın Kızılbaşların evlerini, cennete gideceksiniz” diye bağırdığı aktarılıyor.

Halil Öztoprak ve yakınlarının yaşadığı baskıların arkasında Alevi inancını savunmalarının bulunduğu da aile tarafından dile getirilen iddialar arasında yer alıyor.

Bu anlatımlar, olayın mezhep ayrımcılığı boyutunun tarihsel belgeler ve tanıklıklar üzerinden araştırılması gerektiğini gösteriyor.

Eksi 8 Derecede Barınaksız Kaldılar

Evleri yıkılan ailelerin karşı karşıya kaldığı en ağır koşullardan biri de olayların kış mevsiminde yaşanmasıydı.

Aile anlatılarına göre, o dönemde bölgede kar kalınlığı bir metreyi bulmuş, sıcaklık eksi 8 dereceye kadar düşmüştü. Barınacak evleri kalmayan aileler, özellikle kadınlar, çocuklar ve yaşlılar açısından son derece zor koşullarda yaşam mücadelesi verdi.

Mehmet Ali Öztoprak’ın, Aktil köyünün ileri gelenleriyle birlikte Elbistan Kaymakamlığına giderek mağdur aileler için yardım istediği belirtiliyor. Ancak çadır talebinin karşılanmadığı, Maraş Valiliğine yapılan başvurunun da sonuçsuz kaldığı öne sürülüyor.

Aradan 64 yıl geçmesine rağmen bu iddialar, dönemin yetkililerinin yaşanan mağduriyet karşısındaki sorumluluklarının araştırılması gerektiğini gündeme getiriyor.

Fikret Otyam’ın “Topraksızlar” Eseriyle Bağlantısı

Bebe mezrasında yaşananların anlatıldığı aile arşivinde, gazeteci ve yazar Fikret Otyam’ın Topraksızlar adlı eseriyle kurulan bağlantı da dikkat çekiyor.

Anadolu köylüsünün yoksulluğunu, toprak sorunlarını ve toplumsal eşitsizlikleri gündeme taşıyan Otyam’ın, bu olaylardan etkilenerek söz konusu eserini kaleme aldığı aile anlatısında ifade ediliyor.

Toprağından, evinden ve yaşam alanından koparılan insanların hikâyesi, Anadolu’da yıllardır süregelen mülkiyet ve eşitsizlik sorunlarının tarihsel boyutunu da gözler önüne seriyor.

64 Yıllık Sessizliğe Karşı Ailelerden Hafıza Çağrısı

Bebe mezrasına ilişkin tanıklıkların yeniden paylaşılması, geçmişte yaşananların unutulmaması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.

Alevi yurttaşların inançları nedeniyle ayrımcılığa uğradığı, mülklerini kaybettiği ve yaşadıkları yerlerden uzaklaştırıldığı yönündeki tarihsel iddiaların araştırılması, toplumsal adalet ve eşit yurttaşlık tartışmalarının da bir parçası.

Aile arşivinde saklanan gazete kupürü ve kuşaktan kuşağa aktarılan tanıklıklar, Bebe mezrasında yaşananların aydınlatılması için tarihsel bir kaynak niteliği taşıyor.

“Unutulmadınız”: Aile Büyüklerine Duygusal Anma

Gazete kupürünü yeniden kamuoyuyla paylaşan aile üyesi, 1962 yılında yaşananları hatırlatarak, bütün baskılara rağmen inançlarından vazgeçmeyen büyüklerini, kadınları ve çocukları saygıyla andı.

Aile üyesinin paylaşımında şu ifadeler yer aldı:

“O şartlarda inancından, ölümü göze alarak taviz vermeyen büyüklerimizi, çocukları ve kadınları saygı ile anıyorum. Unutulmadınız.”

Bu sözler, Bebe mezrasında yaşananların aileler için yalnızca geçmişte kalmış bir olay olmadığını, bugün de toplumsal hafızanın önemli bir parçası olduğunu ortaya koyuyor.

Bebe Mezrası İçin Tarihsel Adalet Beklentisi

1962 yılında yaşandığı aktarılan olayların üzerinden 64 yıl geçmesine rağmen, ailelerin hafızasında yanıt bekleyen çok sayıda soru bulunuyor. Evlerin hangi gerekçeyle yıkıldığı, malların akıbeti, kamu görevlilerinin tutumu ve mağdur ailelerin neden korumasız bırakıldığı gibi konuların tarihsel belgeler ışığında incelenmesi gerekiyor.

Bebe mezrasında yaşananların bütün yönleriyle ortaya çıkarılması, yalnızca Öztoprak ailesinin değil, geçmişte benzer mağduriyetler yaşayan toplum kesimlerinin hafızası açısından da önem taşıyor.

Aradan 64 yıl geçti. Ancak Bebe mezrasının hikâyesi hâlâ aynı soruyu sorduruyor: İnançları nedeniyle mağdur edildiği ileri sürülen insanların yaşadıklarıyla yüzleşilmeden eşit yurttaşlık ve toplumsal adalet sağlanabilir mi?

Geçmişi hatırlamak, yalnızca yaşanan acılara sahip çıkmak değil; aynı haksızlıkların yeniden yaşanmaması için tarih karşısında sorumluluk almaktır.

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Haberler