HBVAKV Köyceğiz Şube Başkanı Nezahat Doğan, sanat yaşamı ve zakirlik sürecine dair PİRHA’ya konuştu. Çocukluktan itibaren bağlama çaldığını ve müzikle ilgilendiğini aktaran Doğan, aşıklardan her zaman feyz aldığını belirterek, “Deyişler, nefesler, duazlar inanılmaz ağırdır. Bunun içeriğini ve derinliğini zakirlik yapan ustalarımızın bizlere daha çok öğretmesi lazım. Elimden geldiğince araştırırım” dedi.

Halk müziği sanatçısı aynı zamanda cem erkanlarında zakirlik yapan Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı (HBVAKV) Köyceğiz Şube Başkanı Nezahat Doğan, sanat yaşamı ve zakirlik sürecine dair PİRHA‘nın sorularını yanıtladı.

Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?

NEZAHAT DOĞAN: Tokatlıyım. Almus’un Cihet köyünden. Ocağımız Eraslan Ocağı’dır. Tokat halk ozanlarının, dervişlerin, pirlerin ve ocakların da çok olduğu bir yer, bir bölge. Derviş Ali’nin türbesi bizim orada, Dumanlı Dağı’ndadır. Bundan sanırım 480 yıl önce Dumanlı Dağı’nda Derviş Ali ve kardeşi Derviş Veli hayatlarını idame ettirmişler ve orada da sırlanmışlar. 7 ulu ozandan biri olan Kul Himmet de bize 15-20 dakikalık bir mesafede. Ben köyde çok bulunmadım, çok yaşamadım. Çok küçük yaşta İstanbul Sultan Ahmet’e gelmişiz ama bizim bu içimizde, içte olan bir aşk sanırım. Nereye giderseniz gidin illa bir yer ararsınız. Çünkü siz orada mutlusunuzdur, başka hiçbir şey sizi mutlu etmiyordur, sizin için aslında nefes almaktır.

“EVDE TÜRKÜLER, DEYİŞLER, SAZ HEP VARDI”

-Bağlama çalmaya ne zaman başladınız? Bağlamaya başlamanıza kim vesile oldu?

6-7 yaşlarındaydım, dedem Hüseyin Doğan Ankara Radyosu’nda çıkardı. Çocuktuk çok bilmezdik ama Hüseyin Doğan’dan türküler dinlediniz denilen bir süreçti. Benim dayım cemlerde zakirlik yapardı ve hala da sağlığı el verdiği sürece yapmaya çalışıyor. Ben de o yaşlarda başladım. Evde türküler, deyişler, saz hep vardı. Çocuklukla birlikte içinde büyüdüğüm bir kültürdü. Birçok ustayı, aşığı, halk ozanını dinlerim, hiçbirini ayırt edemem. Çünkü hepsi benim için doğadaki çiçeklerin rengi, kokusu gibidir. Hepsinden bir şey aldım, hepsi benim için çok kıymetli. Tabii ki İsmail Daimî, Davut Sulari, Aşık Veysel, Muhlis Akarsular o kadar çok var ki, hangisini seçip ayırabilirim? Hiçbirini terazinin başka bir gözüne koymam. Gerçekten benim için hepsi kutsallar ve hepsinden feyiz aldım.

-Zakirliğe ne zaman başladınız?

Zakirlik benim sürekli bir şekilde yaşamımı sürdürdüğün bir şey değil, ara ara yaptığım bir hizmet. İstanbul’da yetiştim, orada büyüdüm. 15-16 yaşlarındayken Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Eyüp Şubesi’nde bağlama çalardım. Dede alırdı beni o halkaya oturttururdu. Bir deyiş, bir nefes de sen oku derdi. Böyle gelişen ve başlayan bir süreç aslında. Son zamanlar Muğla bölgesinde yapılan cemlere katıldım, elimden geldiğince de hizmet yürütmeye devam ediyorum. Onun dışında albümlerim, kliplerim var. Halk müziği ile haşır neşirim. Munzur Çevre Festivali gibi bir çok etkinlikte yer alıyorum.

“DEYİŞLER, NEFESLER, DUAZLARIN DERİNLİĞİNE ERİŞMEK LAZIM”

-Peki, aşıklarının, sadıkların nefeslerini ve deyişlerini okurken anlam ve içeriğini, derinliğini bilerek mi söylüyorsunuz?

Ben okuduğum sıradan bir türkü de söylerken ne demek istemiş diye araştırırım bakarım. Deyişler, nefesler, duazlar inanılmaz ağırdır. Bunun içeriğini ve derinliğini zakirlik yapan ustalarımızın bizlere daha çok öğretmesi lazım. Elimden geldiğince araştırırım.

-Peki hem sahneye çıkıyorsunuz, hem de Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı’nda (HBVAKV) yöneticisiniz. Her ikisini bir arada götürmek sizin için zor olmuyor mu?

Evet buraya daha ağırlık vereceğim. Tabii ki hayat devam ediyor ama burası olmazsa biz de yokuz aslında.

-Genelde müzikle ve sanatla uğraşanların aile üzerindeki etkisinin olumlu olduğu gözlemleniyor. Sizin çocuğunuz ve aileniz üzerindeki etkisi nedir?

Evet Ozan adında bir çocuğum var. Ozan sanatla ilgileniyor. Bir yeteneği var. Bu kültürün içinde yoğruluyorsun, bu da çok güzel bir şey. Çünkü enstrüman çalan, müzikle, sanatın herhangi bir dalıyla uğraşan ailelerin çocukları mutlaka başarılı olur. Tabii ki oğluma karşı olan sorumluluğumu sonuna kadar elimden geldiğince yerine getiriyorum. İlişkilerimiz müzikle ve türkülerle birlikte aslında daha çok güçleniyor.

Cebrail ARSLAN/MUĞLA

25 Aralık’ta İstanbul’da gerçekleştirilen Büyük Alevi Kurultayı’na dair değerlendirmelerde bulunan PSAKD Genel Başkanı Cuma Erçe, “Kurultayla birlikte büyük bir moral kazanıldı. Kurultayda öne çıkardığımız tüm başlıklar aslında bu ülkenin temel meselesi” dedi. Erçe, Alevi Bektaşi Federasyonu çatısı içerisinde yer alan tüm bileşenlerle Antalya’da 21-22 Ocak tarihinde bir danışma kurulu toplantısı yapacaklarını söyledi. 

Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Genel Başkanı Cuma Erçe, 25 Aralık’ta Alevi örgütlerinin İstanbul’da gerçekleştirdiği Büyük Alevi Kurultayı’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kurultayla birlikte Alevilerin taleplerini dile getirme noktasında meşruiyetlerinin arttığını söyleyen Erçe, Ocak ayı sonunda danışma kurulu toplantısı yapacaklarını ve bu toplantı sonrasında tüm kesimlerle yapacakları görüşmelerin ardından yeni yol haritalarını belirleyeceklerini kaydetti.

“KURULTAYLA BİRLİKTE BÜYÜK BİR MORAL KAZANDIK”

Kurultay sonrası çok önemli ve olumlu yönde dönüşler aldıklarını ifade eden Erçe, “Kurultayın hem Alevi kamuoyunda hem de genel anlamda demokratik kamuoyunda çok güzel yansımaları oldu. Kurultayla birlikte büyük bir moral kazanıldı. Kurultayda ileri sürdüğümüz, öne çıkardığımız tüm başlıklar aslında bu ülkenin temel meselesi. Sadece Alevilerin meselesi olmadığı noktasındaki duruşumuz demokratik kamuoyu açısından çok büyük bir meşruiyet elde etmemize sebep oldu. Kurultay sonrasında aslında devletin ve hükümetin gerçekleştirdiği anti demokratik uygulamaların hız kesmeden devam ediyor olması da bizim ne kadar haklı bir yerde durduğumuzun göstergesi oldu. Şebnem Korur Fincancı’ya verilen ceza, Halk TV’ye bir espri nedeniyle açıklanan ceza, Halkların Demokratik Partisi’ne anayasaya ve hukuka aykırı biçimde verilen ceza ve benzerleri, hala devam eden Çorlu tren kazasında ortaya koyulan tutum… Bir dünya hukuksuzluklarla, haksızlıklarla karşı karşıya olduğumuz dönemdeyiz. Biz de kurultayda bunları ifade etmiştik” diye konuştu.

“21-22 OCAK’TA ANTALYA’DA ABF DANIŞMA KURULU TOPLANTI YAPACAK”

Türkiye’de yaşayan tüm halkların anti demokratik uygulamalardan kurtulması için birlikte mücadele vermeleri gerektiğini vurgulayan Erçe, sözlerine şöyle devam etti:

“Kadınların, çevrecilerin, öğrencilerin, akademisyenlerin, gazetecilerin, aydınların, sanatçıların, Alevilerin, Kürtlerin herkesin bir arada ortak vereceği mücadelelerle kurtuluş olacaktır. Kurultay sonrasında Alevi kurumları ile kurultay değerlendirmelerimiz devam ediyor. Sık sık bir araya geliyoruz. Biz kurultay sonrasında Alevi kurumları olarak bundan sonraki süreci nasıl öreceğimizi tartışıyoruz. Bunun en kapsamlısını Alevi Bektaşi Federasyonu çatısı içerisinde yer alan tüm bileşenlerimizle Antalya’da 21-22 Ocak tarihinde bir danışma kurulu toplantısıyla gerçekleştireceğiz. ABF bileşenleri ile beraber hem yol haritamıza dair tartışmalar gerçekleştireceğiz hem de 2023 genel seçimlerine giderken Alevi kurumlarının ve kurumlarımızın takınacağı tutum noktasında bir muhabbet gerçekleştireceğiz. Bu muhabbet sonrasında da ABF olarak almış olduğumuz kararlarla diğer Alevi kurumları ile yine bir araya geleceğiz ve yeni bir yol haritası belirleyeceğiz. Hem kendi içimizde yaptığımız görüşmelerde hem siyasi partilerle, demokratik kitle örgütleri ile diyaloglar noktasında görüşmelerimiz sürüyor. Daha sonrasında aldığımız kararları kamuoyuna açıklayacağız.”

PİRHA/ANKARA