“Ama bugün farklı. Korkutucu bir sessizlik egemen tüm cezaevine; kimse konuşmuyor, kimse kuramsal tartışma yapmıyor; kimse şarkı, türkü söylemiyor; koşan, kültürfizik yapan da yok bugün. Kimse “merhaba”, “nasılsınız” bile demiyor. Askerlerin, gardiyanların, subayların bile sesi çıkmıyor.”

Mamak Askeri Cezaevi. Ön hücrelerin havalandırması. Görünen her şey bir gün, beş gün, beş ay öncesinin aynı. Duvarlar, tel örgüler, karşıda tepesi görünen kel bir dağ bozuntusu, tutuklular, askerler, gardiyanlar, subaylar… Korkunç bir farklılık var ama bugün. Görülmeyen bir farklılık bu. Sadece duyulan ve duygularla algılanan bir farklılık.

İstedikleri kadar dış dünyadan koparmış olsunlar bizi; yaş ortalaması en çok yirmi iki, yirmi üç olan deli fişek, inançlı gençleriz. Cıvıltımızı kesemediler bugüne değin. Hele de sabahları. Yandaki koğuştan ödünç voleybol topu isteyenler, türkü çağıranlar, hızlı bir voltada bağırıp çağırarak kuramsal tartışma yapanlar, koşanlar, kültürfizik yapanlar.

“Bizim koğuşun gazeteleri nerede kaldı?” diye gardiyanlara bağıranlar.

“Er Ahmet Çelik, ön koğuş nöbetinde görüşünüze hazırdır komutanım,” diye çığlık çığlığa tekmil veren askerler.

Ama bugün farklı. Korkutucu bir sessizlik egemen tüm cezaevine; kimse konuşmuyor, kimse kuramsal tartışma yapmıyor; kimse şarkı, türkü söylemiyor; koşan, kültürfizik yapan da yok bugün. Kimse “merhaba”, “nasılsınız” bile demiyor. Askerlerin, gardiyanların, subayların bile sesi çıkmıyor.

Havalandırmada volta atıyorum. Diğer arkadaşlarım da aynı şeyi yapıyor. Bu kez herkes tek tek voltalıyor beton bahçeyi. Hızlı ama alabildiğince ses çıkarmamaya çalışarak atılıyor voltalar. Becerebildiğim kadar dik tutuyorum başımı. Gözlerim yerde de olsa başım dik durmalı. Yerde bir su birikintisi var. Ona basmamaya çalışarak yürüyorum.

Bu, ikinci kez tanık oluşum “toplu ölüme”. Bu kez ilkindeki gibi milyonların içinde yapayalnız değilim. Kinle, acıyla, neşeyle, umutla kenetlenmiş, en azından dışarıya karşı böyle görünen arkadaşlarımla beraberim. Yine de atamıyorum yalnızlık duygusunu. Sadece ben değil, hepimiz, tüm cezaevi; mahkûmu, tutuklusu, gardiyanı, askeri, subayı, haini, ispiyoncusu, direngeni, cesuru, korkağı; herkes yalnız bugün.

Birlikteydik ama yalnızdık.

Sessizdi cezaevi. Herkesin kendisiyle hesaplaşmasına olanak verecek ölçüde sessiz ve durağan. Anlaşmalı bir sessizlik bu.

Bir avuç subay ve gardiyanı bir yana bırakırsak; askeri, tutuklusu, yaş ortalaması yirmi iki, yirmi üç olan bu gençlerin hepsi mi taş yürekli? Niye hiç ağlayan, bağırıp çağıran yok! Niye isyan etmiyor kimse?

Biz ki sokak köpeklerine, dağ başında yanlışlıkla basıp ezdiğimiz çiğdeme üzülen, sevgililerimizin hasretine dayanamayıp iki tek attıktan sonra sulu zırtlak olan, içerikli bir filmi, tiyatro oyununu seyrederken çekinmeden gözyaşlarını akıtabilen bir kuşağız.

İşte, en yakınımızdaki en dost üç yoldaşımızı koparıp almışlar bizden; hem de sonsuza değin.

Niye böyle taş gibiyiz hepimiz? Ne oldu bize? Niye birbirimizin yüzüne bile bakmıyoruz? Oysa çığlık çığlığa tüm benliğim. Biliyorum, tüm dostlarım da öyle. Savaşıyorduk hâlâ. Haklı bir savaşı sürdürmenin doğal bir yöntemini, sessiz bir anlaşmayla sağlamıştık aramızda. Alınmış bir kararı, belirlenmiş bir taktiği yoktu bu savaşın.

Karşı tarafın temsilcileri, kapılardan, pencerelerden bakıp geldikleri gibi yine sessizce kayboluyorlardı. Bu koşullarda ancak böyle savaşabilirdik. Susarak, dişlerimizi sıkarak, başımızı alabildiğince dik tutarak, gözyaşlarımızı içimize akıtarak, olabildiğince sert adımlar atarak. Öyle de yaptık!

Elbette yanıyordu yüreğimiz, elbette tüm bedenimiz dağlanmıştı; elbette acıyla doluydu tüm benliğimiz. Ama bırakalım karşıdakileri, birbirimize bile açık edemezdik bu duygularımızı. Erlerin, gardiyanların da çoğu üzülüyordu. Bu, yüzlerinden, oturup kalkışlarından belliydi. Ama şu bol “yıldızlı”, “aylı” takım, bu kararı verenler, planlarını yapanlar, pusu kuranlar, erketelik yapanlar… Onlar ne düşünüyordu o gün? Hangi duygularla doluydular? Aradan yirmi beş sene geçti, hâlâ merak ederim.

Uyudum mu dün gece? Duyduklarım düş müydü? Zincir sesleri, açılıp kapanan kapılar; postal gıcırtıları… “Sağlıcakla kalın; kendinize iyi bakın!” diye gür sesle bağırdı mı birisi.

Acılara Yenilmeyen Gülümseyişler, s. 139’dan alıntıdır.

Atilla Keskin – Avrupa Postası – Avrupa Postası – Avrupa’dan Son Dakika Haberleri Sayfasından alınlıştır

1937–38’de Dersim halkına yönelik yapılan soykırımı  saldırısı daha önceden planlanmıştır. 1925 Şark Islahat Planı’ndan, Tunceli Kanunu’na ve Umumi Müfettişliklere kadar uzanan süreç, bu soykırımın adım adım hazırlandığını göstermektedir. On binlerce insanın katledildiği bu tarih, Alevi halkının hafızasında silinmez bir yara olarak yaşamaktadır. Bu nedenle 4 Mayıs, Alevi kurumları tarafından bir yas ve yüzleşme günü olarak kabul edilmektedir.

Dersim Soykırımı’nın 89. yılında Alevi kurumları, emek, özgürlük ve demokrasi güçleriyle birlikte Dersim’de bir araya gelerek katledilen canları andı. Seyit Rıza Meydanı’nda çerağlar uyandırıldı, gülbenkler verildi, ağıtlar yakıldı. Bu anma, yalnızca geçmişi hatırlamak değil; aynı zamanda değerlere ve ikrara bağlılığın ifadesiydi.

Aleviler soykırımda yitirdikleri canları anarken, Türkiye ve Avrupa’dan getirilen yaklaşık 130 “dede”, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı ile  Tunceli Cemevi’nde toplantı halindeydi. Üstelik bu toplantının temel gündemlerinden biri, dedelerin maaşa bağlanmasıydı.

Soykırımın yaşandığı bir kentte, o acının yıl dönümünde böyle bir toplantıya katılmak;  yalnızca bir “tercih” değil, açık bir ikrar sorunudur. Çünkü Alevilikte ikrar, yoluna ve hakikatine bağlı kalmaktır. Bu bağlılığı, para ve makam karşılığında terk etmek ise Alevi inancında yol düşkünlüğü olarak tanımlanır.

Tarihsel olarak Pir Sultan Abdal ile Hızır Paşa’nın yolları yüzyıllar önce ayrılmıştır. Pir Sultan Abdal Alevi değerlerin ve mazlumun yanında dururken, Hızır Paşa çıkarları uğruna zalimlerin safına geçmiştir. Bugün de aynı ayrım sürmektedir. Bir yanda Dersim’in hafızasına sahip çıkan, ikrarına bağlı kalanlar; diğer yanda ise iktidarın sunduğu imkânlar karşısında yolundan dönenler var.

AKP-MHP iktidarının yürüttüğü “Alevi açılımı” politikası, geçmişin inkârcı anlayışının yeni bir biçimidir. Bu kez baskı doğrudan değil; bürokrasi, kurumlar ve maddi olanaklar üzerinden kurulmaktadır. Amaç açıktır: Aleviliği tanımlamak, denetlemek ve “resmî Alevilik” yaratmak.

Oysa Alevilik bir inançtır, bir yol erkânıdır. Devletin tanımlayacağı bir alan değildir. Aleviler devletten kim olduklarını öğrenmediler, bugün de öğrenmeyecekler. Alevilerin talebi nettir: Tanımlanmak değil, eşit yurttaşlık.

Cemevleri Alevilerin ibadethanesidir ve bu gerçek, hiçbir yasa ya da bürokratik düzenleme ile değiştirilemez.

Devlet eliyle kurulan bu yapıların amacı; Alevileri bölmek, örgütlü yapıları zayıflatmak ve toplumsal-inançsal iradeyi denetim altına almaktır. Ancak Alevi halkı bu yönelimi görmekte ve reddetmektedir.

Bu gidişat karşısında en güçlü yanıt; Avrupa ve Türkiye’de demokratik Alevi çizgisi temelinde örgütlü olan kurumların etrafında kenetlenmektir. Çünkü bu kurumlar, Aleviliğin bağımsız iradesini ve inançsal özünü temsil etmektedir.

Sonuç olarak gerçek açıktır:
İşbirlikçiler, uzlaşmacılar ve yolundan dönenler Alevileri temsil edemez.

Alevilik; mazlumun zalime karşı direnişinde, hak ve adalet arayışında var olmuştur. Bu yol, iktidarların gölgesinde değil; halkın mücadelesinde yaşam bulmuştur. Çünkü bu yol, ikrarla yürünür.
İkrarından dönenin yolu olmaz.

Alevi Haber Ağı / AHA

Bugün 4 Mayıs. Dersim’in yas günü, Alevilerin yas günü.

Dersim Tertelesi (4 Mayıs 1937-38), sadece geçmişte yaşanmış bir acının yıldönümü değil; bu ülkenin hafızasında inkarın, sürgünün, katliamın ve halen yüzleşilmeyen büyük bir yaranın adıdır.

Böyle bir günde Dersim’de; 89 yıl önce yaşanan acıyı anan, katliamı lanetleyen, yüreği o yangınla tutuşan bir Alevi toplumu vardı…

Bir de; o acıyı unutmuş gibi davranan,
yasın ağırlığını taşımayan, yolun hafızasından uzak düşen bir hâl ile karşılaştık.

Böyle bir günde yapılması gereken şey;
makam, bütçe, maaş, gezi, otobüs konuşmak değil; yas tutmak, hakikatle yüzleşmek ve yüzleşilmesini haykırmak,
yitirdiklerimiz için Hakk’a niyaz etmektir.

Ne yazık ki bugün, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın Dersim’de yaptığı toplantıda duyduklarım, bu yolun hafızasını incitmiştir.

Üstelik manidardır ki; demokratik Alevi örgütlülüğünün tüm itirazlarına rağmen kurulan ve Aleviliği devlet eliyle tanımlamaya çalışan bu yapının, Dersim Tertelesi’nin yıl dönümünde böyle bir toplantı yapması, yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda bir zihniyetin yansımasıdır.

Dersim’de 89 yıl önce katledilen Pirlerin, Anaların, çocukların hatırası hâlâ diri iken… kız çocuklarının kaçırıldığı o karanlık günlerin yıl dönümünde…

Bir yerde dedeler için maaş konuşuluyor.
Bir yerde Diyanet bütçesinden pay isteniyor. Bir yerde devlet imkanlarıyla gezi ve otobüs talep ediliyor.

Ne kadar ağır…
Üstelik bu sözlerin, yol içinde bildiğimiz, selamlaştığımız canların ağzından çıkması insanın yüreğini daha da burkuyor.

İnsan sormadan edemiyor.
Bu yapılan, gerçekten bu yolun haklarını aramak mıdır, yoksa yolun özünden uzaklaşmak mıdır?

Ancak şunu açıkça ifade etmek gerekir.
Bu taleplerin kendisinden ziyade,
bunların böylesi bir günde ve zeminde dile getirilmesi üzerinde durulması gereken asıl meseledir.

Çünkü mesele sadece bu talepler değil,
asıl mesele, Aleviliğin yüzyıllardır dayandığı rızalık, lokma, talip, ocak ve yol ilişkisini;ödevletin bütçe, maaş ve protokol ilişkisine indirgeme tehlikesidir.

Dedelik, devletin verdiği bir unvan değildir. Dedelik, bordroya yazılacak bir meslek değildir. Dedelik; talibin rızasıyla, yolun erkânıyla, ocağın emanetiyle taşınan ağır bir hizmettir.

Bu yolun dedesi; iktidarın kapısında imkan arayan değil, talibin sofrasında lokmasını bölüşendir.

Bu yolun dedesi; mazlumun yas gününde bütçe konuşan değil, acının başında çerağ uyandırandır.

Bu yolun dedesi; Hakk’ın karşısında eğilir, ama hiçbir iktidarın önünde eğilmez.

Elbette ki dedeler de insandır, geçimlerini sağlamak zorundadır. Ben de bir yol evladıyım; zamanımın büyük bir kısmını bu yola ve hizmete adadım. Bu, inkâr edilemez bir gerçektir.

Fakat şunu açıkça görmek gerekir.
Bu yolun meseleleri, maaş başlığından ibaret değildir. Bu yolun konuşulması gereken çok daha ağır hakikatleri vardır.

Eşit yurttaşlık meselesi…
Zorunlu din dersleri…
Yıllardır bizden alınan dergâhların, ocakların gerçek sahiplerine iadesi…
İnancın tanınması ve özgürce yaşanması…

Bütün bunlar ortadayken, Dersim Tertelesi’nin yıl dönümünde yapılan bir toplantının, bu başlıkları dahi konuşmadan maaş, tur için otobüs, diyanetten pay ve imkan tartışmasına sıkışması üzerinde düşünülmesi gereken bir durumdur.

O halde sormak gerekir.
Bu yapılan istişare midir?
Yoksa yolun asli meselelerini görmezden gelen bir yönlendirme midir?

Derdim kimseyi incitmek değildir; ama yolun hakikatini hatırlatmaktır. Özellikle de bu yola talip olanlara…

Çünkü bu yol, bedel ödenerek bugüne gelmiştir. Ve bilinmelidir ki; Hakikat konuşulmadan kurulan hiçbir söz tamam değildir. Rızalık olmadan kurulan hiçbir zemin sağlam değildir.

Dersim’i, Sivas’ı, Maraş’ı, Çorum’u, Gazi’yi anmak; sadece geçmişi hatırlamak değil, bugün nerede durduğunu bilmektir.

Yolumuzdan da, sözümüzden de dönmeyiz.

Hızır Paşa bizi berdar etmeden,
Açılın kapılar Şah’a gidelim…”
Pirim Pir Sultan Abdal

Gerçeğe Hü