Elazığ HDP il binasında toplanarak basın açıklaması yapan Alevi Dedeleri ile Pirleri, Aleviler’in hak ve özgürlüklerini koruyacak ve savunacak tek partinin HDP olduğunu düşünerek, genel seçimlerde destek vereceklerini açıkladı. Elazığ Pir Sultan Abdal Derneği Dedeleri’nden Lütfü Özer, “Şimdi şu dönemde Aleviler’in hakkını, hukukunu gerçek anlamda ve gerçek Aleviliği’ni gündeme getirecek olan, Halkların Demokratik Partisi (HDP) olduğuna inanıyoruz. Bu nedenden dolayı tüm Alevi halklarına çağrıda bulunarak, HDP çatısı altında toplanmaya davet ediyorum. Cumhuriyet döneminden bu zamana kadar, tüm siyasi partiler tarafından sürüldük, horlandık ve ezildik. Biz inanıyoruz ki, HDP bizim bu haklarımızı savunacak ve koruyacak tek partidir” dedi.

Elazığ Alevi Pirleri Derneği Başkanı Hasan Genç de, HDP’ye destek için tüm Aleviler’e çağrıda bulunarak,”Bugün burada toplanmamızın amacı HDP’ye destek vermek ve HDP çatısı altında toplanmaktır. Bu güne kadar diğer siyasi partilerden istemiş olduğumuz taleplerimizin aynısını HDP’den de talep ediyoruz. Taleplerimiz şunlardır; Diyanet İşleri Başkanlığı’nın lağvedilmeli, dinler ve inançlar sivil alana terk edilmelidir. Zorunlu ve seçmeli din dersleri kaldırılmalı, eğitimin dinleştirilmesi anlayışından vazgeçilmeli, anadilde eğitim talebi karşılanmalıdır. Aleviler’in ibadethanelerine yasal statü tanınmalı, el konulmuş ve kapatılmış dergah ve inanç merkezleri, inanç sahiplerine geri verilmelidir. Ve bunun gibi birçok taleplerimizin HDP tarafından karşılanacağına inandığımız için bizim oyumuz ve desteğimiz Halkların Demokrasi Partisi’nedir. Bütün Alevi halkımızı, HDP çatısı altında toplanmaya davet ediyoruz” diye konuştu.

HUBYARLI AŞIK ALİCAN

Merhaba gönül dostlarım.

Her zaman farklı farklı konularda siz değerli canlarımla düşüncelerimi paylaştığım gibi bu kez de siyasi konularda düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.

Yakın bir tarihte, siyasi partilere örnek olacak bir güzelliği beraberce yaşadık. Bir siyasal partimizde (CHP) milletvekili adaylarını halkın belirlemesi için önseçim yapıldı. Siyasal anlamda bir çok olumlu gelişmenin başlangıcı olabilecek bir güzellikti. Partilerdeki lider sultasını sona erdirmenin ve gerçek anlamda halkı temsil edecek milletvekillerinin seçilmesinin olmazsa olmazı, kısmen de  olsa gerçekleşmiş oldu. Fakat:

Bu tarihi günü Aleviler olarak değerlendirebildik mi? Ne yazık ki hayır. Üyelerin büyük çoğunluğu Alevilerden oluşan bir partide, adaylara bakıyorum, bir iki istisnanın dışında seçilecek yerlerde hiç Alevi yok.

Kapısını çalıp çayını içebileceğimiz, sorunlarımızı anlatabileceğimiz, hatta gerektiğinde yakasına yapışacağımız arkadaşlarımızın hiç birisini aday yapamadık. Bu bizim ayıbımız. Gerçek anlamda örgütlü bir toplum olamayışımız ve birlikte hareket etmenin zorunluluğunu kavrayamadığımızdan ötürü bu acı sonuçla yüz yüze kaldık. Bu anlamda herkesin şapkasını önüne koyup düşünmesi gerekiyor.

YAKLAŞAN BÜYÜK BİR TEHLİKEYE VAR. BUNA  KARŞI ALEVİLER NE YAPMALI?

Önümüzdeki en büyük tehlike, HDP nin barajı aşamaması halinde oluşacak siyasi durum.

Şu an ki yapılan araştırmalara göre HDP’nin barajı aşacağı söyleniyor olsa da, aşamama ihtimali de var. Böyle bir durumda neler yaşanır, duyarlı bir halk olarak bunu iyi hesap etmemiz gerekiyor. Eğer ki HDP barajı aşamaz da, doğu illerinin bütün milletvekillerini AKP alırsaaaaa, burda durup düşünmek gerekiyor. Allah korusun ben düşünmek bile istemiyorum.

Diğer yandan bir çok Alevi kurumu, HDP ile seçim ittifakına girmiş durumda. Avrupa Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF), Pir Sultan Abdal Kültür Dernekleri ve Hubyar Sultan Alevi Kültür derneği başta olmak üzere bir çok Alevi kurumu bu oluşuma destek vermektedir ve arkadaşlarımızın da seçilebilecek yerlerden aday olmalarını sağlamışlardır.

Geçmişte yaşanan acı terör olaylarından ötürü bir çok canımızın olumsuz düşünmelerini saygı ile karşılarım fakat, gün, dünü değil, yarınları düşünme günüdür.

Tüm bu gerçekler ışığında, bir kez de olsa, uzun yıllardır üyesi olduğum partime değil, bu kez oyum

HDP’ye diyorum.

Saygılarımla.

HÜSEYİN ALİ

Partiler 7 Haziran’da yapılacak seçimler için milletvekili aday listelerini açıkladı. İlk defa Alevi toplumunun örgütlü kurumlarının temsilcileri aday listelerinde yer aldı. Bu, Türkiye siyaseti açısından önemli bir gelişmedir. Aleviler böylece örgütlü toplum olarak siyasetin içinde tanınmış ve yer almış olmaktadırlar. Alevi bireyler olarak değil, kurum temsilcileri olarak siyasi yaşamlarını yürüteceklerdir. HDP’nin toplulukları örgütlü kurumları ve temsilcileri ile muhatap alması, çağdaş demokrasi anlayışını, radikal demokratik anlayışı ifade etmektedir. Devlete bağlı bireylerden oluşan ulus anlayışını değil, toplulukların örgütlü güçleri ile ulusu oluşturan demokratik ulus anlayışı bunu gerektirmektedir. Bu farklılığı sıradan görmemek gerekir; siyasi zihniyette bir devrimi ifade etmektedir. Ulus-devlet anlayışından demokratik ulusa dayalı demokratik yönetim anlayışına ulaşmak köklü ve gerçek bir devrimdir.

Başka partilerdeki Alevi adayların konumu ile HDP’den aday olanların konumu farklıdır. HDP’den seçildikleri andan itibaren Aleviler ile ilgili konularda bu adayların sözü dikkate alınacaktır. Kuşkusuz bunu, içinden geldikleri topluluk ve örgütlerin düşünce ve isteklerini dikkate alarak yapacaklardır. HDP, Alevilerle ilgili söz ve kararları bu milletvekilleri ile Alevi kurumlarının birlikte yürüttükleri çalışmalar sonucu gündeme getirecektir. HDP, topluluklar adına söz söylemeyecek ve karar almayacaktır. Toplulukların söz, karar ve taleplerini -HDP programına bir aykırılık yoksa- parti kararı haline getirip pratikleştireceklerdir. Zaten HDP’nin programı esas olarak Alevilerin taleplerini karşılayacak nitelikte olduğu için Alevi kurum temsilcileri HDP’den aday olmuşlardır.

Bu açıdan herhangi bir partiden birey olarak aday olmakla bir kurumun temsilcisi olarak aday olmak farklı şeylerdir. Kuşkusuz HDP’de Alevi kurum temsilcilerinden ayrı olarak Alevi inancına sahip adaylar da vardır. Ancak onlar birey olarak yer almaktadırlar. Onlar da Alevilik konusunda hassasiyet gösterebilirler; ancak örgütlü topluluk temsilcileri gibi bir konumları ve rolleri yoktur. Partiler içindeki Alevi adaylar değerlendirilirken bu çok köklü fark görülmelidir.

HDP’nin içinde farklı toplulukların adayları vardır. Bu topluluk temsilcilerinin zihniyeti demokratik ulustur. Her inanç, her etnik köken birbirine saygılıdır. Her topluluk değerlidir. Her topluluğun temsilcisi diğer etnik ve inanç topluluğunu kendisinin de içinde olduğu demokratik ulusun değerli bir üyesi olarak görür. Diğer toplulukların da saygı duyduğu ve duyacağı bir söylem ve yaklaşımı olur. HDP’nin demokratik ulus anlayışı tüm farklılıkları bir uyum içinde, birlik içinde yan yana özgür ve demokratik yaşamı sağlama zihniyetidir. HDP aynı zamanda tüm farklı etnik, dinsel kimlikleri ve sosyal toplulukların kardeşçe yaşadığı Türkiye’nin demokratik birliğinin partisidir. Bu açıdan HDP Alevilerin demokratik bir ülkede özgürce yaşamasının da garantisidir.

HDP zihniyeti sadece Alevilerin değil tüm farklı toplulukların özgür ve demokratik yaşamının güvencesidir. Aleviler on yıllardır, hatta yüz yıllardır HDP zihniyetinde bir ortak yaşam ve yönetim anlayışı, arayışı içinde olmuştur. Bu açıdan HDP tümden Alevilerin özlediği partidir. Hatta HDP Alevilerin yaşamda var olan komünal, demokratik ve konfederal zihniyet ve yapılanmanın güncellenmiş hali olarak da görülebilir.

Tüm bu gerçekler Alevilerin bu seçimde oy verirken Alevilerin nasıl muhatap alındığına ve öngördüğü siyasi toplumsal yaşamın ne karakterde olduğuna bakmalıdır. Bu açıdan demokratik ulus anlayışı bu konuda önemlidir CHP’nin ulus devlet anlayışı Alevilerin özlediği siyasi, toplumsal yaşama uygun değildir. Hatta Aleviler yüz yıldır bu ulus devlet anlayışından çekmişlerdir. CHP de, DP de, AP de, Doğruyol da, AKP de aynı ulus devlet zihniyetinin farklı versiyonlarıdır. Aleviler de ne çekmişlerse bu anlayıştan çekmişlerdir. CHP iktidarı döneminde Alevi katliamlarının yaşanması bu ulus devlet zihniyetinin sonucu gerçekleşmiştir. Bu açıdan sadece şu partide Alevi aday var demek hiç bir anlam ifade etmez, hatta kendini kandırmak olur.

Aleviler HDP’yi hem demokratik ulus anlayışı hem de Alevileri muhatap alması biçimiyle tarihi bir şans olarak görmelidirler. HDP’nin zihniyeti ve demokratik ulus anlayışından heyecan duymalıdırlar.

Bugün Ortadoğu’da yaşanılanlar bilinmektedir. Ortadoğu’da IŞİD’i de ortaya çıkaran ulus devlet anlayışıdır. Yıllarca Ortadoğu’da Arap milliyetçisi iktidarlar ulus devlet anlayışı ile ülkeleri yönettiler. Ortadoğu’yu bu hale, bu zihniyet ve yönetim anlayışı getirmiştir. IŞİD kapitalist modernite ve ulus devlet gübreliğinde arızi olarak ortaya çıkmış bir canavardır. Ulus devletçiliğin dinci maske ile çıkmış halidir.

Ulus devlet zihniyetine sıradan yaklaşmayalım. 20. yüzyıldaki Yahudi, Ermeni, Asuri ve tüm soykırımları ulus devlet anlayışı yapmıştır. 100 yıl, 200 yıl öncesine kadar Ortadoğu’da Ermeniler de Süryaniler de Rumlar da vardı. Hıristiyanlar ile İslami toplum yan yana yaşamıştı. Ulus devlet çağında ise ne etnik ne dinsel topluluklar yan yana yaşamayı bilmişlerdir. Aleviler bir düşünceyi, bir politikayı, bir partiyi değerlendirirken de, oyunu verirken de bireyleri değil zihniyet ve politikaları esas almalıdırlar.

Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK) eski Genel Başkanı Turgut Öker, Alevilerin HDP’nin ilkelerinde kendilerini bulduğunu belirterek, CHP’nin de Alevilere ilişkin politikalarında HDP’yi taklit ettiğini, HDP politikaları sayesinde CHP tarafından da kurumsal olarak tanınmaya başlandıklarını belirtti. HDP’yle seçim ittifakına dönemsel değil stratejik baktıklarını vurgulayan Öker, “Avrupa Alevi hareketimizin programına, ne için örgütlendiğine bakıldığında HDP’nin programıyla tıpatıp aynı olduğunu anladık. Alevilerdeki bu eğilimin sadece temsiliyet düzeyinde olanlarla da sınırlı olmadığını, halka da ciddi şekilde yansımış bir eğilim olduğunu görüyoruz” diye kaydetti.

Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu Genel Başkanı Turgut Öker, geçtiğimiz günlerde yapılan toplantı sonrası konfederasyonun aldığı “HDP’yle dayanışma” kararı ardından görevinden istifa etmiş ve milletvekili adaylığı için başvuruda bulunmuştu. Öker’le seçimler üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

HDP ile ittifak yapma kararı aldınız; bu kararın “stratejik” olduğunu belirttiniz. Bu ne anlama geliyor?

Biz Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu olarak üç yıl önce, Avrupa’daki bütün demokratik kurumların, göçmen kuruluşlarının ve bugüne kadar hiçbir platformda birlikte çalışmadığımız Kürt Hareketi’nin bir araya gelerek bir eylem birliği oluşturması doğrultusunda girişimlerde bulunduk. Üç yıl önce, ortada Gezi eylemleri de yoktu, Ortadoğu’daki durum da böyle değildi. Fakat gerek Türkiye’de gerek Avrupa’da program ve ilkeler bazında yan yana gelmenin kaçınılmazlığını gördük. Herkesin kendi derdini öne çıkarması yerine geniş bir yelpazede demokrasi güçlerinin eylem birliği içinde olması gerektiğini düşündük. Bu adımın ardından Avrupa Demokratik Güçbirliği oluştu. Sonrasında Avrupa Barış ve Demokrasi Meclisi kuruldu.

Üç yılda gördük ki, değişik isimlerle örgütlenmiş olsak da ortak kaygılarımız var. Avrupa’daki demokrasi güçleri olarak sosyal haklarımızın gasp edilmesine karşı birlikte mücadele ettiğimizde sesimizi daha fazla duyurabildiğimizi gördük. Yine Avrupa’daki Türkiyeli göçmen topluluklarının ülkemizdeki demokrasi, inanç özgürlüğü, kimliklerin eşitliği gibi konularda aynı kaygılarla hareket ettiğini gördük. Biri bize, “Ne için mücadele ediyorsunuz” diye sorduğunda aynı cevapları veriyoruz.

Fakat buna rağmen birlik geç oluşmadı mı?

Çok geç kalındı. Yunanlılar, İtalyanlar, Afrikalılar, Latin Amerikalılar, kendi aralarında daha belirgin birlikleri çoktan kurdular; o nedenle daha güçlüler. Ama Türkiye’den gelenlerin kurduğu kurumların yöneticileri, sokakta bile birbirini tanımıyordu. Şimdiyse çok daha güçlü bir noktaya ulaşıldı. Mesela ilk defa Avrupa’da, Demokratik Güçbirliği’nin eylemiyle Tayyip Erdoğan, Almanya’ya gelemez oldu. O eylem, demokrasi güçleri ve Alevi toplumu açısından bir dönüm noktası oldu. Birlikte davrandığımızda hedeflerimize ulaşabildiğimiz, onları geri püskürtebildiğimiz görüldü.

Demokratik Güçbirliği olarak yaptığımız eylemlerde kitlemiz de arttı. Tek tek eylem yaptığımızda 30 bin kişiyi geçmiyorduk. Oysa Güçbirliği ile elli bin, yüz bin ve en son Haziran ayında yüz elli bin kişi gibi kitlelere ulaştık. Bir olduğumuzda, hedeflerimize yaklaşabiliyoruz.

Bu tabloya baktığımızda, “Artık bu anlayış keşke Türkiye’de de hayata geçse; demokratlar, devrimciler, Aleviler ve tüm ezilenlerin içinde olacağı bir platform olsa” diyorduk. HDP de bu süre içinde oluştu. HDP’ye konfederasyonumuzu temsilen katıldım, o zaman da gördüm: Bizim Avrupa Alevi hareketimizin programına, ne için örgütlendiğine bakıldığında HDP’nin programıyla tıpatıp aynı olduğunu görüyoruz. Biz de çok uluslu, çok kültürlü demokratik bir toplum özlemi içindeyiz.

Stratejik ifadesini özenle öne çıkarmamızın amacı da bu zaten. Türkiye’de yarın neyi amaç ediniyorsak, nelerin ortadan kalkmasını istiyorsak, aynen HDP programında da gördük.

Konfederasyonunuza bağlı derneklerin üyeleri bu kararı nasıl karşıladı?

Avrupa’daki mevcut örgütlenmeler içinde katılımcılığı en yoğun uygulayan kurumlardan biri, AABK’dir. HDP’yle ittifak konusunda Genel Kurul’a sunduğumuzda yaptığım konuşmada, “HDP’nin ilkelerinde kendimizi bulduğumuz için burdayız” dedim. Sadece seçimlere yönelik de bakmıyoruz. İsteğimiz, bu ortak özlemlerin seçimden sonra hayatın her alanında hayata geçmesi. Aleviler olarak son 25 yıldır temel hedeflerimizden biri, Aleviliğin inanç olarak ve cemevlerinin ibadethane olarak kabul edilmesiydi. Bu düşüncelerimizi Aleviler dışındakilerin gündemine fazla sokamamıştık. Ama HDP, almış olduğu kararla kendisinin yönetimde olduğu belediyelerde camilere ayrılan arsa kadar yerin, Aleviler yaşıyorsa cemevleri için de ayrılması kararı aldı. Bu karar da bir dönüm noktası oldu. 90 yıldır Alevileri asimile etmek için elinden gelen her şeyi yapan CHP de bu içerikte karar almak zorunda kaldı. Bugün bütün belediyelerde cemevleri, ücretsiz elektrik ve su hizmetinden faydalanabiliyor. Bu bir avantajdan öte statü kabulü olduğu için çok önemli.

Yani CHP’nin bu adımları atmasını da HDP mi sağladı?

Kesinlikle öyle. Eğer CHP kendi başına adım atacak olsaydı, şimdiye kadar atardı. Bugüne kadar çok yoğun ilişkiler oldu, kampanyalar, mitingler oldu ama hiçbir şekilde adım atmadılar.

Aleviler, ülkedeki bütün toplumsal mücadelelere destek vermelerine rağmen, hep CHP’yle birlikte anıldılar. CHP de Alevileri “arka bahçe”, “oy deposu” olarak görüyor. Bugün attığınız adımla bu algının da ortadan kalkmaya başlayacağını söyleyebilir miyiz?

Avrupa örgütlenmemizin serüvenine bakıldığında, 1995 yılında ben, AABK genel sekreteriydim. O zamanki genel seçimlerde Türkiye’deki Kürt Hareketi ve sosyalistler, toplumun diğer kesimleriyle birlikte demokrasi bloğu olarak seçime girmişti. O seçimlerde genel merkezimiz CHP’yi destekleme kararı aldı, açıklama yaptı ama ben buna rağmen Emek, Barış ve Demokrasi Bloğu’nu destekleme çağrısı yaptım. Bu açıklamamdan dolayı görevden alındım.

Bu anlamda, bugünkü ilişkilenmemiz bir sürecin ürünüdür. Bugün örgütlü Alevilerde ciddi bir kopuş gerçekleşti. Alevilerin tercihinin CHP olmaması yönündeki görüş, kadrolarda da, tabanda da belirgin.

Şimdiki HDP’ye destek kararımızın Avrupa’daki üyelerimiz, halkımız tarafından gördüğü destek ise somut belgeli. 18 Mart’ta 270 Alevi Kültür Merkezi’mizin temsilcilerini çağırdık. O gün, 11 ülkedeki federasyonlarımızın yöneticileri ve dernek yöneticilerinin hepsi geldi. Gün boyu süren görüşmelerde HDP ile stratejik ittidak kararımız, 265 delege arasından yalnız 1 karşı ve 4 çekimser oy ile destek aldı. Bununla da kalmadı. Geçtiğimiz hafta Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun Genel Kurulu vardı, 415 delege katıldı. Kurulda verdiğimiz bilgiler ve konfederasyon olarak aldığımız kararı açıklamamız, delegeler tarafından büyük bir coşkuyla alkışlandı. Bu açıdan Alevilerdeki bu eğilimin sadece temsiliyet düzeyinde olanlarla sınırlı olmadığını, halka da ciddi şekilde yansımış bir eğilim olduğunu görüyoruz.

Ülkede durum ne?

Türkiye’deki Alevi kurumlarının da burada olduğu gibi delegeleriyle toplantı yapıp resmi eğilimlerini kamuoyuna yansıttığına rastlamadım. Bir örnek vereyim. Veliyeddin Ulusoy, Alevi dünyasında çok saygın bir yerdedir. Alevilerin değeridir. Notmalde Postnişinler siyasete dair görüş belirtmezler. Geçtiğimiz ay Paris’te cemevinin açılışında birlikte bulunduk. Orada da, Türkiye’de de açıktan ifade etti. Türkiye’nin aydınlığa kavuşması için ne pahasına olursa olsun HDP’nin barajı geçmesi gerektiğini söyledi. Alevi toplumunun en önemli kanaat önderinin bu eğilimde olması bile Türkiye’de Alevilerin hangi eğilim içinde olduğunu gösteriyor.

Peki CHP de sizinle görüşmek istedi mi?

İstedi. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri’nde Selahattin Demirtaş’ın ziyaret etmesinden sonra Kemal Kılıçdaroğlu da genel merkezimizi ziyaret edip bizlerle birebir görüşmüştü.

Ondan önce böyle bir görüşme hiç olmamıştı, değil mi?

Evet, bugüne kadar olmayan bir şeydi. CHP, parti tüzel kişiliği üzerinden bizi kurumsal olarak muhatap alıp bu düzeyde görüşmeler gerçekleştirmemişti. Görüşme için Avrupa’ya gelir; otel odalarında yöneticilerle sohbet ederlerdi ama kurumdan içeri girmezlerdi.

Bunu sağlayan da mı HDP oldu?

Evet, bu yaklaşımı da Selahattin Demirtaş kırdı. Bugüne kadar genel merkezimize iki defa, kurumsal düzeyde geldi; görüşmeler yaptık. Şu anda çok ilginç biçimde bakıyorsunuz, HDP, Alevi hareketi ile hangi tarzda ilişki geliştiriyorsa, bakıyorsunuz birkaç hafta sonra CHP onu taklit ediyor. Bugüne kadar yapmadığı şeyleri yapıyor.

Onların bu seçimdeki yaklaşımları nedir?

Genel yaklaşımlarını, “Siz bizsiniz, biz siziz” diye ifade ediyorlar. “AABK, CHP demektir” diyorlar. “Siz cumhuriyetin, laikliğin bekçisisiniz; bu seçimlerde sandıkların bekçisi olmanızı istiyoruz” diyorlar. Kafaları halen yirmili yıllarda kalmış, bugüne gelememişler. Toplumsal dinamiklere, güçlere kendilerini fırsat olarak sunuyor, pazarlık olarak algılıyorlar. Ama mesela Türkiye’nin bugünlere gelmesinde rolü olan Diyanet’in varlığını CHP, kaçınılmaz görüyor. Bu da bizim kırmızı çizgimiz. Türkiye’de inanç özgürlüğü olacaksa, laiklik olacaksa, din devletin korumasında olduğu müddetçe olamaz. Dolayısıyla CHP ile ilkesel olarak yan yana gelmemiz zaten mümkün olamazdı. Bu görüşlerimizi de kendileriyle paylaştık.

Şimdi HDP’yle süreç nasıl işliyor? Aday mı olacaksınız?

HDP’den bize, “AABK olarak iradenizi meclise yansıtmak istiyoruz. Bir temsilcinize partimiz üzerinden milletvekilliği kontenjanı sunuyoruz” teklifi, aylar öncesinden geldi. Normalde ben, bir kadın arkadaşın Avrupa Alevi Hareketi’ni temsilen gitmesi taraftarı oldum. Bunu bütün toplantılarda da ifade ettim. Fakat Yönetim Kurulu ve diğer organlar, yaklaşık 25 yıldır hareket içinde yer almam ve konfederasyonun kurucu genel başkanı olmamdan dolayı benim aday olmamda ısrarlı oldular.

Aday olmayı istediğiniz, beklediğiniz bir yer var mı?

Türkiye’de yaşayan bir insan değilim. 35 yıldır Avrupa’da yaşıyorum. Bizim çabamız, katkımız ve bunun sonuçları da ancak Avrupa’daki Alevilerin bu sürece dahil edilmesiyle ölçülür.

Avrupa’da ne kadar Alevi seçmen var?

Biz şimdiye kadar Avrupa’da üçte bir oranında bir nüfusumuzun olduğunu ileri sürdük. Yaptığımız çalışmalara göreyse üyelerimizin yarısı, yaşadığı ülkenin vatandaşı. Almanya’da çok belirgin biçimde çifte vatandaşlık yok; ama diğer ülkelerde var. Tahminimizce 600 bin dolaylarında Alevi seçmen var. Bu seçmen bloğunun yüzde 60’ının konfederasyonumuzun eğilimi doğrultusunda oy kullanacağını da tahmin ediyoruz. Dolayısıyla 300 bin dolaylarında bir potansiyel söz konusu.

Bu hedef doğrultusunda nasıl bir çalışma yapıyorsunuz?

Çalışmalarımız başladı zaten. Demokratik Güçbirliği bünyesinde yürütülüyor. Ev ziyaretleri, salon etkinlikleri… Doğrudan büyük, kitlesel geceler yapacağız. Onlarca büyük şehirden başvurular var. HDP temsilcileri ve bizim katılacağımız geceler olacak. HDP Avrupa temsilciliğiyle birlikte organize ediyoruz.

Peki Avrupa’da yaşayan Aleviler, bu çalışmalar içinde neden yer almalı?

Ben HDP’yi, Türkiye’nin 90 yıldır izlediği Türk-İslam sentezinin asimilasyoncu politikalarının mezara gömülmesi, tarihe karışması için bir moment olarak görüyorum. Türk devleti, 90 yıldır Alevileri Sünnileştirmeye, farklı kimlikleri yok etmeye çalıştı, tekçi zihniyeti egemen kıldı. HDP’nin çıkışı ise çok kültürlü Türkiye özleminin yeniden varoluşu oldu. HDP’nin barajı geçmesi demek, 90 yıllık politikanın iflası, yerle bir edilmesi anlamına geliyor. Çağdaş bir Türkiye’de bütün halkların, toplulukların kardeşleşmesi anlamına geliyor. Barajı aşmak bir dönüm noktası. Demokrasi güçlerinin nerede olurlarsa olsunlar bu hesaplaşmada HDP’ye destek vermesi, tarihi bir sorumluluktur.

Tayyip Erdoğan diktatörlüğünü yıkmak için, onu başkanlık koltuğuna oturtmamak için de HDP’nin barajı aşması gerekiyor. Sağduyulu insanlar bu seçimlerde parti yandaşlığının ötesinde, ülkemizin bir diktatörden kurulması amacıyla HDP’yle dayanışma içinde olacak. Türkiye’de varlığı tehdit altında olan toplumsal kesimlerin yan yana geldiği mazlumların platformudur HDP.

Baraj sorunu var mı sizce?

Öyle bir sorunumuz yok.

AABK nedir?

Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK), Alevilerin dünyadaki en kitlesel kurumu konumunda. Avrupa’nın 11 ülkesinde, bağlı federasyonlarla çalışmalarını sürdüren konfederasyonun bünyesinde, 271 Alevi Kültür Merkezi bulunuyor. Bu merkezlerin 150’si ise Almanya’da bulunuyor. Konfederasyon, geçtiğimiz günlerde yaptığı toplantıyla Türkiye ve Kuzey Kürdistan’da yapılacak seçimlerde HDP’yi destekleme kararı aldı.

ERDAL ALIÇPINAR/KÖLN

TV10 Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Yıldız yazılı bir açıklama yaparak Ahmet Aydemir’in hakka yürümesi vesilesiyle başsağlığı diledi. Yıldız „Alevi örgütlenmesinin emektarlarından ve AABF Eski Genel Başkanlarından sayın Ahmet Aydemir’in hakka yürüdüğünü öğrenmiş bulunuyoruz. Üzüntü içerisindeyiz. Sayın Aydemir Alevi toplumunu sorunlarını gündeme taşınmasında, örgütlenmesinde ciddi rol oynadı. Emekleri Alevi toplumu tarafından unutulmayacaktır.  Bütün Alevi camiasının başı sağolsun. Toprağı bol, devri daim olsun.” Dedi.

Avrupa Alevi Yapılanmasının ve Hareketinin kurucularından Ahmet Aydemir Almanya’nın Wiesbaden hastanesinde yaşamını yitirerek hakka yürüdü. Avrupa alevi akademisinin ve Gustavsburg Cemevinin kurucuları arasında yer alan Aydemir, Almanya’daki Alevi Birlikleri federasyonunun kuruculuğunu ve genel başkanlığını yaptı.

Yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle kaldırıldığı hastanede dün gece yaşamını yitiren Aydemir’in cenazesi Gustavsburg cemevine götürüldü.

7 Nisan 2015’de saat 18’de Gustavsburg cemevinde cenaze erkanı yapılacak olan Aydemir aynı akşam sevenleri ve yakınları tarafından memleketi Erzincan’a uğurlanacak.

‘Bin yıldır buradayız… Devlet arazimizi bırakın, evlerimize yeni tapu vermişti; Şimdi tapularınızı getirin 3 beş kuruş alıp gidin diyorlar…’

Adıyamana 25 km uzaklıkta Çelikhan- Malatya yolu üzerinde seyir ederken içerisinden geçilen 4 büyük Alevi köyü son bir yıldır Baraj tehditi altında.
Bir Sünni köyü olan ve baraj yapımından etklenmeyen Koçali köyünün adı verilerek projelendirilen baraj Alevi köylerinin tüm alanını sular altında bırakacak.
Bağlıca, Gökçay, Çatalağaç ve Doğanlı köyleri bir arada yaşayan ve geçimlerini dere üzerindeki 300-500 metrekarelik küçük tarlalardan alınteri ve emekleriyle sağlıyan köyler hatrısayılır bir nüfusa sahip. Verilen tapuların 500 metre ile 1-2 dönüm arasında olduğu biliniyor ve karşılığında alınacak bedelin de bir yeni yaşam kurmaya yetmeyeceği aşikar.
Köylüler bu güne kadar seslerini duyurmak için hem Ankara’ya hem de DSİ Maraş Bölge Müdürlüğüne müracaat etmişler. Bir kaç basın açıklaması ile de seslerini duyurmaya çalışmışlar.
Köy Muhtarı Hamdi bey baraj planının ihtiyaç ve gereklilikten ziyade siyasi olduğunu ve yetkililern projenin yeni değil 40 yıllık bir proje olduğunu söylediklerini belirtiyor.
Çatışmalı süreçten de nasibini alan köylüler bu kararın alevi ve kürt kimlikleri ile asimilasyon ve zorunlu göç ettirme politikalarının bir parçası, devlet ve hükümetin art niyetli yaklaşımların da bir sonucu olduğunu düşünyorlar.
Seslerini kimseye duyuramayan köy halkı demokratik kitle kurumları ve sivil toplum örgütleri ile çevreci toplulukları duyarlılığa ve yanlarında olmaya çağırıyorlar.
İlgililer ve bilgi almak isteyenler Bağlıca Köy Muhtarına ulaşabilirler;
Bağlıca Köyü Muhtarı Hamdi Bey: 0536 3585996
Çatalağaç Köyü Muhtarı Kemal Bey: 0532 2458451

Cemo DOĞAN – TV10

HAYDAR ERGÜL

7 Haziran seçimleri cumhuriyet tarihinin en kritik seçimlerimden biri olacak. Seçimi kritik hale getiren birinci durum: Ortadoğu’nun içinden geçtiği süreçle ilgilidir. Ortadoğu’nun siyasal haritası birinci dünya savaşı sonrası çizilmiştir. Savaşın galipleri olan Britanya İmparatorluğu ve Fransa ile birlikte oluşturulan ve bu emperyalist güçleri ekonomik çıkarlarını esas alan statüler oluşturulmuştur. Oluşturulan statü bölge halklarının aleyhine bir durum ortaya çıkarmıştır. Avrupa’nın ulus-devlet modeli bölgeye monte edilmiştir.  Salt monte edilmekle kalınmamış, birde ülkeler ve halklar parçalanmış, farklı devlet yapıları altına alınarak tarihsel gelişimleri birde bu yönlü saptırılmaya uğratılmıştır. Yine Kürdistan gibi kimi ülke ve halkların ülkeleri parçalanmasıyla yetinilmemiş, egemenliği altına verilen ülkelerin ulusal yayılma sahasına dönüştürülmüştür. Yani inkâr ve fiziki-kültürel soy kırıma uğratılmanın önü açılmıştır. Ulus-devlet modeli bölge halklarının tarihsel ve toplumsal hakikatine zıt, onlarla çelişki ve çatışmalı bir sonuç doğurmuş, bu bağlam içinde bölge 20.yüzyıl boyunca kaos-kırız yaşamasının temel koşullarını hazırlamıştır. Böylece 20.yüzyılın kanlı geçmesi sağlanmış, çelişkilerin derinleşmesinin zemini oluşturulmuş oluyor. Günümüz IŞİD türü yapıların ortaya çıkış koşulları bu zaman içinde oluşmuştur.  Özcesi saptırılan tarih ve toplum gerçeklikleri, sapkın ideoloji ve yapıların da çıkış zemini oluyor. Varılan bugünkü aşmada ulus-devlete dayalı modellerin sürdürülmesinin koşuları ortadan kalkmış, sona gelinmiş ve aşılma dönemine girilmiştir. Bölge yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Kendi modelini bulması durumunda herkes için özgür bir yaşamın şekillenmesi imkan dahiline girmiş olacaktır. Aksı halde belki de bir yüzyıl daha kaos içinde yaşamak anlamına gelecektir. Bu seçenekte oluşmuş durumdadır. Rojava Kürdistan’ı somutta ciddi bir örnek sunuyor. Salt oluşu ile değil dayandığı paradigma ile de net çözümler ortaya koymaktadır.

İkincisi, Türkiye bulunduğu coğrafya itibariyle Ortadoğu’nun bir parçasıdır. Modeli de bölgedeki oluşturulan ulus-devlet modelleri ile eşzamanlı oluşmuş Türk ulus-devlet sistemidir. Dolaysıyla bölgenin içinden geçtiği süreçten bağımsız değildir, sıkı sıkıya bağımlıdır. Hem etkilemektedir hem de etkilenmektedir. Karşılıklı etkileşim çok güçlüdür. Üstelik bölgenin yeniden yapılanmasında temel rol oynayacak olan Kürdistan’ın statüsü sorunu, öncelikli olarak Türkiye’yi ilgilendirmektedir. Dört parça Kürdistan’ın en büyük parçası Türkiye sınırları içinde yer almakta, Rojava’da inşa edilen kantonal sistemin oluşumuna öncülük eden ideolojinin PKK’ye ait olduğu sır değildir.  Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın ortaya koymuş olduğu paradigmanın inşası oluyor Rojava. PKK’nin çıkış yaptığı parça Kuzey Kürdistan’dır. Yine en çok dayandığı halk desteği de Kuzey Kürdistan halkıdır. Nitekim dayandığı gücün büyüklüğü ve mücadelesi ile Türk devleti ve hükümetiyle Kürt sorununu çözümünü müzakere aşamasına getirmiştir. Türkiye yeniden kurulacak. Bu kuruluşta etkin rol oynayacak gücünde Kürt Özgürlük Hareketi olacağı tartışma götürmez bir realitedir. Yani Özgürlük Hareketi başta Türkiye olmak üzere bölge gücü düzeyine ulaşmış durumdadır. Onsuz bölge sorunlarını çözüme götürme olasılığı ortadan kalkmış durumdadır.  PYD eşbaşkanı Asya Abdullah ile YPJ komutanının Eliza Sarayında ağırlanması ifade etmeye çalıştığımız durumla doğrudan ilgilidir.

Türkiye’de 7 Haziranda yapılacak genel seçimlerin önemi ortaya koyması açısında bu gelişmeler yeterli durumu açıklamaktadır. Birde onlara Türkiye’deki sorunların çözümsüzlüğü, tıkanmış halleri eklendiğinde katmerleşen sorun yumaklarıyla cebelleşmek zorunda kalma tehlikesini ilave etmek gerekiyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan bütün yetkileri kendisinde toplamak istemektedir. O yüzdende 400 vekil seçtirmeyi hedeflemektedir. Yeni bir Anayasa yaparak amacına ulaşmaya çalışmaktadır. Seçimlerin Erdoğan’ın istediği şekilde gerçekleşmesi halinde, Türkiye’de kaosun oluşması kaçınılmaz gibi duruyor.Zira bunun gerçekleşmesi için HDP’nın baraj altında kalmasıyla mümkün olacaktır. O yüzden de HDP’yı  %10 barajı altına çekmek için her tür hile ve entrikaya başvurulacağı sır değildir. Şimdiden lafazanlığın her türü kullanılmaya başlandı. En çok işlenmeye başlanan tema,’HDP’nın barajın altında kalacağı, çözüm sürecine karşı olduğu’ gibi saçma sapan demagojiler yapılmaya başlandı. Yine seçimlerin gerçekleşmesine yakın yeni oyunların tezgâhlanması gündeme alınabilir. Kuşkusuz bu tür oyunlar demode olmuş, haklarımızda açığa çıkmış irade ve azim oyunları etkisizleştirebilecek güçtedir. Çünkü HDP, halklarımız gücüne güven duyarak yola çıkmış bir partidir. Halklara ve inançlara saygılı, hangi topluluk kendisini nasıl tanımlıyorsa onu esas almakta, her topluluk ve İnancın kendini ifade etme, örgütlenme, sosyal, kültürel etkinlikte bulunma haklarının tavizsiz savunucusudur. Gücünü de bu özelliğinden almaktadır.

Yukarıda altı çizilmeye çalışılan kimi durumlardan ötürü 7 Haziran seçimlerini tarihi kılmaktadır. Türkiye’yi yeniden yapılandıracak seçim özelliği ön plandadır. Türkiye ya tüm yetkilerin bir kişide toplandığı adına başkanlık dense de bir sultanlık olacak ya da demokratik bir ülkeye doğru yol alacaktır. Yani seçimlerle 4 yılık bir parlamento teşkil etmeyecek, rejimin niteliğini belirleyecek bir seçim olacaktır. Ya demokratik bir Türkiye’nin yapılandırılmasının önünü açacak ya da anti-demokratik bir durum ortaya çıkaracaktır. Kullanılan her oy bu tercihlerden birine gidecektir. Çağımız aşırı merkezileşmiş ve diktatör karakterli devlet yapılarının yükü altında yaşamanın olanak dahilinde olmadığı açıktır. Ortadoğu’da yaşanan kriz ve savaş durumu diktatör devletlerin varlıklarıyla doğruda ilgilidir. Zaten fazlasıyla merkezileşmiş bir durumda olan Türk devleti, daha da katılaşmış merkezi yapıya tahammül etme sansı bulunmamaktadır. Kürdistan’daki 30 yıllık savaş durumu merkezi ve inkârcı Türk ulus-devletinin varlığından kaynaklanmadı mı? Yeniden böyle bir duruma fırsat tanımamak için aklıselim düşünmek gerekmez mi? Böyle bir durumda Türkiye daha çok gerilecek, kriz derinleşecek ve sonuçları yıkıcı olması kaçınılmaz gibi görülüyor. Budan en çok zarar görecek olan kesimin başında da Aleviler gelmektedir.

Aleviler özetlemeye çalıştığımız 7 Haziran seçimlerinde kullanacakları her oyun özgür ve demokratik Türkiye’den yana mı olacağı yoksa kriz ve çatışma üretecek Türkiye’den yana mı olacağını belirlenmesinde etkin rol oynayacaktır. O açıdan Alevilerin seçimlerde kullandıkları oyların değeri hiçbir zaman bu seçimler kadar önemli olmamıştır. Oyların değeri çok artmıştır. Türkiye’nin demokratik ve özgür bir geleceğe yol alması mı sağlanacak veya kriz-çatışma girdabına yuvarlanacaktır. Bu ikilem oylanıyor. Elbette Alevilerin seçimi özgür ve demokratik bir Türkiye’den yana olmak durumunda, olacaktır da.

Aleviler hep CHP’nin oy deposu olarak görüldü. Ancak CHP Alevlilerin oylarını aldı, hiçbir sorununu da çözmedi. Çözemeyeceği de açıktır. CHP Türk ulus-devletinin kurucu partisidir. Kültürel ve zihinsel kotlarının esaslarını tekçilik oluşturmaktadır. Alevi sorunlarının çözümü tekçilikle değil, ancak çoklu toplumsal hakikatleri esas alan zihin kotları ve kültürlerle çözümü olanaklıdır. Bütün bu özelliklere sahip olan partide HDP’dir. Yine AKP’nin anayasayı değiştirecek milletvekili sayısına ulaşacak sayıyı engelleyecek partide CHP değil, HDP’dir. CHP verilecek birkaç fazla oy, ancak birkaç milletvekili fazla çıkaracaktır, AKP’nin önünü kesemeyecektir. Ancak %10 barajını aşan HDP, AKP’den 50 dolayında milletvekili alacaktır ve belki de AKP tek başına hükümet kuramayacaktır. Dolaysıyla tek başına anayasayı değiştirme olanağı bulamayacaktır. Böylece AKP’nin önü kesilmiş olacak ve 8 Haziran sabahı Türkiye umutlu bir güne uyanacaktır. Oy kullanmada tercih bu kadar net ve çarpıcı olacaktır. Her Alevi 8 Haziran sabahı nasıl uyanacağını karar vermek durumunda ve 7 Haziran da oyunu ona göre kullanacaktır. Seçim yalın. Umut ve beklenti Alevilerin 7 Haziranda oylarını özgürlük ve demokrasiden yana kullanmalarıdır. Alevi inancındaki sağduyu tercihin doğru kullanılacağına işaret etmektedir.

DENİZ NAZLI

Türkiye halkları, AKP’nin diktatörlüğe giden “Başkanlık Sistemi” ve HDP’nin radikal demokrasi kapsamında yaptığı “Yeni Yaşam Çağrısı” ile tarihinin en kritik seçimlerine yaklaşıyor. Önümüzdeki seçimleri kökten etkileyecek en önemli dinamiklerden biri olan Alevi toplumunun seçimlerdeki tercihi, Türkiye’nin gidişatını da belirleyecek. Seçim tarihlerinde 1957 yılında “Şeriat korkusuyla” başlayan, o tarihten itibaren yaşadığı büyük katliamlara rağmen büyük oranda CHP çizgisine oy veren ancak, karşına eşitlik, özgürlük ve adalet talepleriyle çıkan her alternatife de açık olan Aleviler, kendi içlerindeki özerk yönetim, demokrasi kültürleri ve 72 millete bir bakma anlayışları ile uyuşan HDP’nin “Yeni Yaşam Çağrısı”na kulak vermeye başlıyor.

Geçmişteki tercihleri nedeniyle sürekli tartışılan ve bu anlamda da kendi demokratik talepleri için güçlü alternatifler yaratamayan Alevi toplumu, hem önümüzdeki dönem yapılacak olan seçimlerin tarihsel öneminin farkında hem de şimdiye kadar toplumsal olarak tercihlerinin özeleştirisi niteliğinde seçim tercihlerinde köklü değişikliğe gitmeye çalışıyor. AKP’nin diktatöryal ve tekçi mantığına, CHP’nin kendilerini araç olarak gören yaklaşımına karşı HDP’nin demokratik, özgürlükçü “Yeni Yaşam” projesini kendisine yakın bulan Alevi toplumu ve Alevi toplumunun örgütlü yapıları, güçlü bir muhalefet birlikteliği yaratarak, yüzde 10 seçim barajını aşmayı hedefine koyan HDP’yi işaret ediyor.

‘Kürt ve Alevi halkının ortak talepleri seçimleri önemli kılıyor’

Seçimlere yaklaşırken Türkiye’nin en önemli gündemini Kürt sorunun oluşturduğunu belirten Pir Sultan Abdal Kültür Dernekleri (PSAKD) Genel Başkanı Müslüm Doğan, “Aleviler Kürt sorunun onurlu bir ‘çözüm süreci’ ile sonlandırılmasını ve barışın kalıcı bir şekilde tesisini istemektedirler. İnançları özgürleştirilmesi ortak özgür bir geleceğin inşası Kürt ve Aleviler için ortak bir talep halini almıştır. Bu anlamda Alevilerin mücadelesi ile Kürt özgürlük mücadelesinin bir eksende geliştirilmesinin de zorunluluğu söz konusudur. Bu nedenle bu seçimlerin Aleviler açısından önemi büyüktür” değerlendirmesinde bulundu.

Seçim süreci CHP-Alevi ilişkisini kopartabilir

CHP ile Aleviler arasındaki 90 yıllık tartışmalı ilişkiyi kasteden Doğan, “90 yıllık geri bir ilişkinin bu süreçte koparılması söz konusudur” dedi ve “Bu süreçte koparılmayacak ilişkinin ileri süreçlerde büyük sorun yaratacağı ve büyük bir siyasal bunalımın gündemde olacağı kesindir” uyarısında bulundu.

‘CHP kırmızı çizgilerimizi aştı’

Doğan, “sistem partisi” olarak adlandırdığı ve Alevilerin taleplerini görmezden geldiğini belirttiği CHP’yi şöyle eleştirdi: “PSAKD olarak siyaset kurumlarında siyaset yapmasının örgütsel olarak önünü açtık. Hareketimizde, 90 yıllık bir geri duruşun ve sistemin partisi olan CHP konusunda olumsuz görüşler egemendir. CHP’nin yayınlamış olduğu 10 maddelik broşürde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kaldırılmaması hususu bile tek başına olumsuz bir sebeptir. Bizim hareketimizin kırmızı çizgileri CHP tarafından aşılmıştır.”

‘Alevilerin tercihi HDP olmalıdır’

Doğan, HDP’nin Aleviler ile tam bir kucaklaşma yaşayamadığı ancak, samimi ve özverileri siyasetinin Alevi kitleleri arasında umut yarattığını belirtti. HDP’nin Alevi inancına ve öğretisine yaklaşımının diğer partilerle kıyaslanamayacak bir boyutta olduğunu vurgulayan Doğan, “Alevilerin tercihi HDP yönünde olmalıdır. Bu tarihsel bir zorunluluktur. Geleceği ancak böyle inşa edebiliriz” çağrısında bulundu.

AKD: Tavrımızı Cumhurbaşkanlığı seçiminde gösterdik

Bugüne kadar kurulan hiçbir parlamentonun Alevilerin sorunlarına çözüm aramadığını belirten Alevi Kültür Dernekleri (AKD) Genel Başkanı Doğan Demir, Alevilerin kitlelerinin seçimlerdeki tutumlarına ilişkin, “Eşit yurttaşlık, demokrasi ve insan haklarından yana olanlardan taraf olacağız bizlerde. Özellikle ülkemizin birlik ve beraberliğe daha fazla ihtiyacı olan bu zamanda bizler de halkların kardeşliği, barışı adına tercihimizi yapacağız” değerlendirmesinde bulundu. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde tavırlarını gösterdiklerini belirten Demir, “Potansiyel oy deposu olmadığımızı anlatmaya çalıştık. Ne kadar başarılı olduğumuzu bu seçim döneminde gösterilecek adaylardan ve söylemlerden anlayacağız” dedi.

Demir, geçtiğimiz günlerde CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile bir görüşme yapmış ve özellikle Alevi gençleri ve kadınlarının HDP’ye yöneldiğini belirtmişti.

HSAKD: Aleviler için tarihi bir süreç

Alevilerin Meclis’te kendi örgütlülüğüyle temsil edilmesi sürecini HDP’nin başlattığını işaret eden Hübyar Sultan Alevi Kültür Derneği (HSAKD) Genel Başkanı Ali Kenanoğlu, “İlk defa Alevilerin kendi kimlikleriyle Meclis’te yer almaları konusunda Alevi örgütsel yapısını temsil eden kişilere listelerinde yer vereceğini açıklamışlardır. Alevi toplumunun Meclis’te temsili konusunda HDP kararlı gözükmektedir ve bu durumda Aleviler açısından tarihi bir süreçtir” değerlendirmesinde bulundu.

CHP uyarısı!

Alevilerin, bağımsız bir duruş ile savunduğu ilkeleri taşıyan bir siyasi parti ile seçimlerde ittifak yapması gerektiğini önerisinde bulunan Kenanoğlu, CHP’yi kastederek, “Aleviler hiçbir partinin değirmenine su taşıyıcı olmamalıdır. Bu parti şüphesiz ki ‘biz etnik ve inançsal kimlik siyasetine karşıyız’ diyerek egemen kimlikler karşısına asimilasyona uğrayan kimliklere siyaset şansı tanımayan partiler olamayacaktır. Bu parti, Alevileri kendi vergileriyle asimile eden Diyanet İşleri Başkanlığı’nın varlığını savunan bir parti olamayacaktır” dedi.

‘Seçimlerde belirleyici olmak istiyoruz’

Kenanoğlu, seçim görüşmelerinde kendileriyle görüşen tek partinin HDP olduğunun altını çizerek, “Kendi temsilcilerimizi parlamentoya göndermek istiyoruz ve bu konudaki talebimizi, görüşümüzü diğer Alevi kurumlarıyla ortaklaşarak HDP’ye bildirdik. Bu seçimlerde sadece destekçi değil belirleyici de olmak, kendi temsilcilerimizi seçmek istiyoruz” diye belirtti.

ADAD: HDP’ye hak ettiği desteği vereceğiz

Ankara Demokratik Alevi Derneği (ADAD) Eşbaşkanı Murat Işık da, HDP’nin toplumun tüm ötekileştirilen kesimlerinin sorunlarını kendi programına koyan bir parti olmasından kaynaklı hak ettiği desteği vererek, seçimlerde HDP’den yana oy kullanacaklarını belirtti. Alevi toplumunun bulunduğu her yerde “Demokratik Ulus” perspektifini esas alması ve kendi öz yönetimlerini tekrardan oluşturması gerektiğini belirten Işık, “Kuşkusuz ki Alevi toplumunun bu taleplerini sahiplenen, bu talepleri programlarına koyan, mücadelelerinde gerekçe haline getiren siyasal güç Alevilerin dostudur ve Aleviler tereddütsüz seçimlerde tercihlerini bu güçlerden yana yapmalıdırlar” dedi. Işık, önümüzdeki seçim sürecinin Aleviler için, demokrasinin inşa edileceği bir süreç olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

HBVAKV: Özgürlük, eşitlik ve adaletten yana olacağız

Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı (HBVAKV) Genel Başkanı Ercan Geçmez ise, genel seçimlerin Türkiye’nin “eşit yurttaşlık” kavramı ve laik, demokratik bir ülke olmaktan hızla uzaklaştığı bir döneme denk gelmesinin önemine vurgu yaparak, şu değerlendirmede bulundu: “Aleviler bu kavramları kaybettikleri andan itibaren Osmanlı’nın son dönemlerde yaşadıkları zulmü yaşayacaklarını düşünüyorlar. Türkiye’de barışın gelmeyeceğini düşünüyorlar. Onun için 2015 yılı seçimleri Aleviler için çok önemli bir seçim. Taşıdıkları bir misyon var. O tarihi misyonun gereği omuzlarında taşıdıkları bir yük var. Merkezine insanı koyan ‘Kabem insandır’ diyen bir topluluğun mutlak süreçte sadece kendileri için değil başka topluluklar için de taleplerinin olması, eşit olması gerekiyor ve oy kullanırken bunu dile getiren siyasi partilerin daha çok tercih edeceklerini düşünüyorum.”

Geçmez, kurum olarak seçimlerdeki tavırlarına ilişkin de, “Biz her zaman, özgürlük, eşitlik ve adaletten yana olduk. Hem demokrasiden hem laiklikten yana olduk. Bizim kurumumuz bu değerleri savunanları her zaman destekleyeceğini açıklamıştır” dedi.

Geçmez, geçtiğimiz günlerde Hacı Bektaş Veli Dergahı postnişini Veliyettin Ulusoy ve HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş ile yapılan ortak görüşme sonrası yaptığı açıklamada, HDP ile fikir ortaklığı içinde olduklarını açıklamıştı.

Alevilerin en kitlesel örgütü ABF:HDP ile yol yürüyeceğiz

Birçok Alevi kurumunu içinde barındıran, Alevilerin çatı örgütü olarak nitelendirilen Alevi Bektaşi Federasyonu’nun (ABF) Genel Başkan Yardımcısı Baki Düzgün de, sürecin HDP ile Aleviler arasında gerçekleşecek bir seçim ittifakına doğru ilerlediğini belirtti.

Seçimlerin normal bir süreçte yaşanmadığını dikkat çeken Düzgün, “Türkiye’de yapılan bu seçimler normal bir yönetim alma seçimini dışında sistem ya şeriat uygulamalarına gidecek ya da muhalif güçlerin ortak güçleriyle hükümetin bu politikalarına dur diyeceğiz. Alevi toplumu geçmişte CHP’ye yakın dururken bu seçimlerde tartışmalar üzerine HDP ve sol sosyalist camiaya daha yakın duruyor. Bu dönem yeni oluşan, içerisinde HDP ve diğer sol, sosyalist güçlerin olduğu muhalif hareket ile yol yürüyeceğiz” sözleriyle, seçimlerde HDP’yi destekleyeceklerini belirtti.

‘CHP’den kopuş yaşanacak,bunu istiyoruz’

Bu süreçte Alevilerin CHP’den kopuş yaşacağını belirten Düzgün, “CHP Alevi tabanından beslendi ancak, Alevileri dönük bir çalışma yürütmedi ve taleplerini karşılamadı. Aleviler bunu sorgulayacaktır ve CHP’den büyük bir kopuş yaşanacak bu süreçte, yaşanması gerekiyor. Bunu biz de istiyoruz” dedi.

Kurulduğu günden beri CHP ile yakın ilişki içinde olan ve en son 2007 yılında CHP-DSP ittifakını destekleyen Türkiye’nin en kitlesel Alevi örgütü olan ABF’nin, 2015 yılı seçimlerinde HDP’yi destekleme kararı, Alevi kitlelerinin yeni tercihi için önemli bir ipucu oluşturuyor.

özgür-gündem

DENİZ NAZLIM

Alevilerin tarihsel demokratik-parlamenter sistem içindeki tercihleri kadar, sürekli CHP ile olan ilişkileri de tartışmalı oldu. CHP’nin çoğu zaman arka bahçesi, oy deposu olarak gördüğü Alevilerin CHP ile ilişkinin birçok psikolojik, sosyolojik gerekçesi olmakla birlikte, bu ilişki hep eleştirilen ve tartışılan bir ilişki oldu. Çünkü CHP Cumhuriyet tarihi boyunca Alevilere yönelik geliştirilen bütün kapsamlı katliam ve soykırımların şu veya bu düzeyde içinde yer aldı ya da paydaşı oldu.

Zoraki bir gelenek: CHP

Tarihleri boyunca birçok farklı partiye oy veren, ancak esas itibariyle CHP ile anılan Alevilerin seçim tarihinde CHP çizgisi, şeriat korkusunun körüklendiği bir dönemde, seçeneksizlik, korku ve savunma refleksinden kaynaklı oy verdiği zoraki bir gelenek halini aldı.

Takrir-i Sükun ile Alevilere vurulan darbe

Binlerce yıldır Anadolu ve Mezopotamya’da özerk yönetim anlayışında, insani ve doğa arasındaki harmoniyi merkeze koyan yaşam felsefeleriyle yaşayan Alevi halkının, İslam adı altında Osmanlı’dan gördüğü zulmün ardından Cumhuriyet seçeneği her ne kadar umut olduysa da Aleviler için özellikle CHP’nin tek parti olduğu dönem ve sonraki 90 yıllık tarihsel kesit boyunca inkar, asimilasyon ve katliamlarla geçti. CHP’nin Alevilere yönelik zulmünün yükseldiği dönemlerde, Şeyh Sait isyanı gerekçe gösterilerek, Alevilerin doğa ile insan arasında kurdukları harmoniyi yaşatmasını baskı ve zorla engelleyen, eğitim ve ibadetlerini yapabilecekleri, felsefelerini üretebilecekleri alanları yasaklayan Takrir-i Sükun Yasası devreye konuldu.

Düşünsel devrimi yasakladılar

Yasa ile birlikte, Anadolu medeniyetinde düşünsel devrime öncülük etmiş olan Şeyh Bedreddin, Pir Sultan Abdal, Seyyid Nesimi ve Baba İshak gibi nice Alevi önderleri yaratan Alevilerin dergahları yasaklandı, özerkliklerine ve eğitim sistemlerine son verildi. Yine bu dönemde ibadetleri yasaklanan Alevi dedelerinin geleneksel uzun bıyık ve sakalları görülen her yerde jandarma tarafından çıplak elle yolundu. CHP’nin altında imzası olan yasa, Alevilerin bin yıllık kültürlerine ve yaşam felsefelerine Osmanlı’nın ardından ikinci ve daha sistemli, şiddetli bir saldırı olarak tarihe geçti.

Dersim katliamını CHP yaptı

CHP’nin hükümette olduğu yıllarda Alevilere yaptığı en büyük katliam ise 1938 Dersim Katliamı. İsmet İnönü’nün Dersim üzerinden geliştirdiği “Dersim Vilayeti’nin yeniden teşkili ile askeri bir idare kurulması ve Dersim ıslahının bir programa bağlanması lazımdır” dediği Kürt raporuyla başlayan katliamda, Dersim halkından çoğu kadın ve çocuk 10 bini aşkın Alevi katledildi, on binlercesi sürgün edildi. Fevzi Çakmak ise, Dersim katliamı öncesi hazırladığı raporda, “Dersimlileri askere almayın, silah kullanmayı ve savaş taktiklerini öğrenirlerse bize saldırırlar. Dersimliler okşamakla kazınılmaz. Silahlı kuvvetlerin müdahalesi daha çok etki edecektir” demişti.

CHP dergahları kapatıp Diyanet’i kurdu

Alevilerin dergahlarını kapatıp, ibadetlerini ve ritüellerini Takrir-i Sükun Yasası ile yasaklayan CHP, yasanın çıkmasından kısa süre önce Şeriye ve Evkaf Vekaleti’nin yerine 3 Mart 1924’te bugün Alevilerin kitlelerinin bir asimilasyon aracı olarak gördükleri ve kaldırılmasını istedikleri Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunu ilan etti. Ardından, 1963’te İsmet İnönü Diyanet İşleri ile ilgili yeni yasa tasarısı hazırladı ve burada “mezhepler müdürlüğü” ve “Alevi kürsüsü” kurulmasını önererek, başka bir asimile politikası işletti.

Alevi asimilasyonuna yol açtı

Günümüzde tüm okullara mescit açılmasını sağlayan, Kur’an kurslarını artırarak yeni bir nesil yetiştirme amacı taşıyan AKP’nin politikalarını oluşturduğu zemin ise yine CHP’nin ABD’nin isteği ile köy enstitülerinin kapatılmasıyla oluştu. 1948’de “komünist” yetiştirdiği gerekçesiyle, işlevi sonlandırılan köy enstitülerinin boşluğunu, DP zamanında Kur’an kursları ve imam hatip okulları doldurdu.

Osmanlı’dan İslam adı altında zulüm gören, onlarca katliama uğrayan Aleviler için CHP’nin tek parti dönemi, yaşanan Koçgiri ve Dersim katliamları nedeniyle Alevi tarihçileri tarafından “hayal kırıklığı” olarak tanımlanıyor. CHP’nin tek parti döneminde Takrir-i Sükun Yasası gibi Alevilere yönelik uyguladığı inkar ve imha politikaları sonucunda, Türkiye’nin ilk seçimi olan 1946, 1950 ve 1954 seçimlerinde Alevi kitlelerinin neredeyse tamamı Demokrat Partiyi (DP) destekledi.

CHP-Alevi ilişkisi

CHP ile Alevilerin korku propagandası ve manipülasyon temelli, 1957 seçimlerine dayanırken, Cumhuriyet’in kurulduğu yıllarda kendisini destekleyen ancak 1946 ve sonrasındaki iki seçimde DP’ye yönelen Alevileri tekrar safına çekmek isteyen CHP’nin bu dönemde başvurduğu yol “şeriat gelecek” ve “karşı devrim” söylemleri üzerinden üretilen propagandalar oldu. CHP’nin korku propagandalarıyla, DP’nin sağ eğilimli muhafazakar politikalarının birlikte oluşturduğu atmosfer uzun yıllar değişmeyecek bir şekilde, 1957 yılında yapılan seçimlerde Alevilerin CHP’ye oy vermesinin temel sebebi olarak gösteriliyor. 27 Mayıs darbesi ise, “gücünü” ispatlayan CHP’ye, şeriattan korkan Alevilerin daha fazla sarılmasına neden olduğu yorumlarına neden oluyor. Bu dönemin ardından Alevi kitleleri, CHP geleneği için sadece seçim dönemlerinde hatırlanan “arka bahçe”, “çantada keklik” olarak görüldü.

‘Ortanın solu’ Ecevit CHP’si…

27 Mayıs ardından “gücünü” ispatlayan CHP’ye daha fazla sarılan Alevilerin, 70’li yıllarda CHP ile ilişkisi ise Bülent Ecevit’in “ortanın solu” iddiasıyla arttı. O dönem, Kemalist çevrelerin topluma empoze etmeye çalıştığı “şeriat, irtica” korkusuyla Alevilerin CHP’ye ilgisi artarken, Alevi tarihçileri Alevilerin yakın zamanda maruz kaldıkları Maraş ve Malatya katliamlarının Alevileri daha fazla CHP yanında durmasına etkide bulunduğu tezini savunuyor.

CHP’nin 73 ve 77 yılında yapılan seçimlerde sırasıyla yüzde 33,29 ve yüzde 41,43 oy alırken, Alevilerin yoğun olarak yaşadığı tüm bölgelerde birinci parti oldu. CHP’nin Alevi oylarıyla hükümete geldiği 70’li yıllar aynı zamanda Alevilerin en çok zülüm gördüğü yıllar oldu. 78 yılında 200’e yakın Alevinin katledildiği Maraş ve Malatya katliamları Ecevit CHP’si döneminde yaşandı.

Alevilerin, Ecevit trajedisi

Bu dönemde Alevi kitleleri yoğun olarak CHP’ye destek verirken, Alevi gençleri ise sol, sosyalist hareketlerde örgütlendi. Alevi gençleri 70’li yıllarda yaşanan siyasi hareketlilikte Ecevit döneminde kontra güçleri tarafından katledilirken, Alevi kitlelerinin ise katliamların baş sorumlusu olan CHP hükümetine oy vermesi, Alevi toplumunun trajedisi olarak tarihteki yerini aldı.

90’lı yıllarda iki katliam
Alevi toplumunun 90’lı yıllarda CHP geleneğiyle olan ilişkisi yine korku ve manipülasyona dayanıyor. 33 aydının yaşamını yitirdiği 93’te Sivas katliamı “şeriat geliyor” propagandası altında gerçekleştirilirken, katliam DYP-SHP ortaklığında kurulan hükümet döneminde yaşanmıştı. Erdal İnönü’nün Başbakan yardımcılığı yaptığı hükümet, 70’li yıllarda tıpkı Ecevit hükümetinin Maraş, Malatya ve Çorum katliamlarında olduğu gibi, katliama sessiz kaldı. 1995 yılında onlarca Alevi yurttaşın yaşamını yitirdiği Gazi katliamında da CHP geleneği hükümetin başındaydı. İnönü’nün duruma müdahale etmemesi hala CHP geleneğinde kara bir leke olarak duruyor. CHP ile aleviler arasındaki bu anlaşılmaz ilişkiye rağmen Alevilerin alternatif arayışları da dönem boyunca sürdü ve siyaseten varlık gösteremeseler bile Aleviler kimi STK’ler ve dernekler yoluyla örgütlenmeye çalıştı.

1924 ve 2015’te de aynı zihniyet!

Alevi toplumunun bugün siyasi iktidar ve muhalefetten taleplerinin başında Anayasa’da koruma altına alınmalarını istediği “Eşit Yurttaşlık Hakkı”, “Zorunlu din derslerinin kaldırılması” ve “Diyanet İşleri Başkanlığının fesh edilmesi” geliyor. Her dönem kendisine oy vermiş Alevilerin bu temel taleplerini her ne kadar siyasi birer malzeme yapsa da hem geçmişi hem de güncel politikası CHP’nin muhalefette de iktidar dönemlerinde Alevilerin temel taleplerini görmezden geldiğini, aksine Alevilerin asimilasyon, katliamlarına ferman veren uygulamalara gittiğini gösteriyor.

Geçtiğimiz günlerde Alevi Kültür Dernekleri Başkanı Doğan Demir ile CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu arasında yapılan görüşmede de Alevi toplumunun “Diyanetin kaldırılması” talebine kendisi de Alevi ancak, “kimlik siyaseti yapmayacağını” ifade ederek hem Kürt hem de Alevi kimliğine mesafe koyan Kılıçdaroğlu’nun sıcak karşılamadığı haberleri, aslında CHP’nin Alevilere yönelik bakışını göstermesi açısından son derece önemli bir veri oldu.
Yeni CHP, Alevileri asimile etmek istedi

2013 yılının ekim ayında, Alevileri asimile etmek isteyen en büyük projelerden biri ise Fetullah Gülen cemaati imzası Tuzluçayır’da yapılmak istenen “Cami-Cemevi Projesi” idi. Projeyi bir asimile aracı olarak gören ve mahallelerinde kurulmasını engellemek isteyen Tuzluçayır halkı ise, günlerce sokakta polisle çatışmıştı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Erdoğan Toprak’ın, “Toplumun her kesimi bu temele birer tuğla koymalıdır. Proje, tüm topluma mal olmalıdır” açıklaması, CHP’nin asimilasyon projesine sahip çıktığını ve Alevi halkına yönelik asimilasyon politikalarına bir kez daha ortak olduğunu gösterdi. Asimile projesinin açılış töreninde CHP’liler hazır bulunurken, törenin yapıldığı inşaatın 100 metre ötesinde polis, projeyi protesto eden Tuzluçayır halkına TOMA ve biber gazıyla saldırıyordu.

Büyük bir hayal kırıklığı

Kılıçdaroğlu döneminde de Alevi toplumunun talepleri hiçbir şekilde karşılık bulmaz, Kılıçdaroğlu’nun partisi CHP döneminde yapılan Dersim katliamına ilişkin yaptığı, “Özür dilemeyi bırakın. Özür yetmez. Bu işi tarihçilere bırakın” açıklaması ise Alevi toplumunun hayal kırıklıklarından biri oldu.

Kılıçdaroğlu döneminde yapılan son iki seçimde ise, Mahsur Yavaş ve Ekmeleddin İhsanoğlu gibi sağ görüşü temsil eden kişilerin aday gösterilmesi ve ırkçı bir parti olarak politika yürüten MHP ile ittifak yapması, Alevilerin bugün CHP’den kopmaya başlamasına nedenlerinden biri oldu.

Alevilerin Cumhuriyet tarihi boyunca hiçbir talebine karşılık vermeyen CHP’nin Alevi toplumuyla olan katliam ve çıkar ile dolu ilişkisini fark eden ve yeni dönemde başka alternatifler aramaya başlayan Alevi kitleleri ile tekrar uzlaşmak isteyen günümüzün CHP yönetimi, önümüzdeki seçim dönemi için Alevi adaylar gösterip, Alevi toplumunun talepleri üzerinden seçim propagandasına hazırlansa da Alevi örgütleri ve uzmanlarına göre, özellikle Alevi gençleri ve kadınları HDP’ye yöneliyor.

Dersim’den Gazi’ye 6 büyük katliam

Aleviler 1923 yılından sonra 6 büyük katliama uğradı. Katliamların olduğu tarihlerin 5’inde CHP hükümetteydi:

* 1937 Dersim Katliamı – CHP tek parti.
* 1978 Malatya Katliamı – CHP (42. Başbakan Bülent Ecevit)
* 1978 Maraş Katliamı – CHP (42. Başbakan Bülent Ecevit)
* 1980 Çorum Katliamı – Adalet Partisi (43. Başbakan Süleyman Demirel)
* 1993 Sivas Katliamı – CHP öncülüğünde Sosyal Demokrat Halk Partisi (SDH)
* 1995 Gazi Mahallesi Katliamı – Doğru Yol Partisi’yle kurulan koalisyon CHP

özgür-gündem