SSCB’nin dağılmasından sonra diktatörlerin başa geçtiği ülkelerden biri olan Kazakistan’da 18 yıldır koltuğu kimseye bırakmayıp göstermelik seçimler yapan Cumhurbaşkanı Nazarbayev’in yetkileri kendi isteğiyle tırpanlandı
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan 15 yıldır ülkeyi yönettikleri halde, kendilerini yargılatmayacak, azletmeyecek “tek adam” sisteminde ısrar ederken Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev 18 yıldır tek başına yönettiği ülkesinde “tek adam” sisteminin geleceği tehdit ettiğinin farkına vardı. Nazarbayev Anayasa değişikliğini oylamaya sunarak yetkilerini azalttı.
Kazakistan’da 1999’dan bu yana her seçimde kazandığını ilan ederek koltuğu bırakmayan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in (76 ) isteğiyle yapılan Anayasa değişikliği, parlamentoda onaylandı. Değişiklikle birlikte, cumhurbaşkanının yetkileri, milletvekilleri ve kabine lehine azalıyor. Cumhurbaşkanı’nın yetkilerini kısıtlayan yasa, bizzat Kazak lider Nursultan Nazarbayev’in girişimi ile gündeme gelmişti. Daha önce Nazarbayev’in önerileri ile bazı değişiklikler yapılan yasa, Cumhurbaşkanı’nın da onayının ardından yürürlüğe girecek.
Bu yasa, SSCB (Sovyetler Birliği) döneminden beri ülkede devam eden yönetim sisteminin de değişikliği anlamına geliyor. Kazakistan, SSCB döneminden kalan “tek adam” tarafından yönetilen son Doğu Bloku ülkesi.
Denge ve denetim
Bazı cumhurbaşkanlığı yetkilerinin devri, Nazarbayev’den sonra iktidara gelecek kişinin iktidar gücünü kendi elinde biriktirmesine engel olmayı ve gücü dağıtarak yönetimi kolaylaştırmayı amaçlıyor. Getirilen değişiklik, Nazarbayev’in de elindeki yetkileri artırmasına engel oluyor. Nursultan Nazarbayev, yapılan değişikliğin parlamentonun ekonomi yönetimindeki yetkileri de artırdığını açıkladı.
Mevcut anayasaya göre Nazarbayev, tüm kabine üyelerini atayabiliyordu. Nazarbaev’i destekeleyen Nur Otan Partisi ciddi bir muhalefet olmadan yasayı onaylayan parlamentoya hükmediyordu. Reformun ardından Cumhurbaşkanı’nın ulusal strateji, ulusal güvenlik ve dış politikaya odaklanacağı, ayrıca toplumda uzlaşıyı amaçlayan bir hakemlik görevini üstleneceği açıklanmıştı.
ASTANA