
On İki İmam, Hz. Ali ile başlayıp Muhammed Mehdi’ye uzanan, Ehl-i Beyt’in on iki önderidir. Aleviler için on iki imam bir tarih bilgisi değil, Yol’un kendisidir: cemde düvaz imamlarla anılırlar, Muharrem’de yasları tutulur, ocakların soyu onlara bağlanır.
Bu rehberde her imamın hayatını, Alevi inancındaki yerini ve deyişlerde nasıl anıldığını bulacaksınız. Bir imamın adına tıklayarak kendi sayfasına gidebilirsiniz.
On İki İmam
Cemde
Düvaz İmam
Düvaz imam, on iki imamın adlarının sırayla anıldığı deyişlerdir. Cemde zakir tarafından saz eşliğinde okunur. Şah Hatayi, Pir Sultan Abdal, Kul Himmet ve Virani’nin düvaz imamları en çok bilinenlerdir. Her imamın sayfasında, deyişlerde nasıl anıldığını bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
On iki imam kimlerdir, sırasıyla?
İmam Ali, İmam Hasan, İmam Hüseyin, İmam Zeynel Abidin, İmam Muhammed Bâkır, İmam Cafer-i Sâdık, İmam Musa-i Kâzım, İmam Ali Rıza, İmam Muhammed Taki, İmam Ali Naki, İmam Hasan Askerî ve İmam Muhammed Mehdi.
Aleviler neden on iki imamı anar?
Aleviler Hz. Muhammed’in soyunu, Ehl-i Beyt’i Yol’un sürdürücüsü olarak görür. On iki imam, Hz. Ali’den başlayarak bu soyun ve öğretinin kuşaktan kuşağa aktarıldığı zinciri temsil eder. Cemlerde düvaz imamlarla anılmaları, Muharrem’de yaslarının tutulması bu bağlılığın ifadesidir.
On iki imamın türbeleri nerede?
İmam Ali Necef’te, İmam Hüseyin Kerbela’da yatar. İmam Hasan, İmam Zeynel Abidin, İmam Bâkır ve İmam Cafer-i Sâdık Medine’deki Cennetü’l-Bakî mezarlığındadır. İmam Musa-i Kâzım ve İmam Muhammed Taki Bağdat’ta Kâzımiye’de, İmam Ali Rıza İran’da Meşhed’de, İmam Ali Naki ve İmam Hasan Askerî Samarra’da yatar. On ikinci imam Mehdi’nin inanca göre gaybette olduğu kabul edilir.
Muharrem orucu ile on iki imamın bağı nedir?
Muharrem ayında Kerbela şehitleri ve on iki imam anısına on iki gün oruç tutulur, yas tutulur. Bu günlerde su içilmez, eğlenceden uzak durulur; on ikinci gün aşure pişirilip paylaşılır.
Düvaz imam ne demektir?
“On iki imam” anlamına gelen düvaz imam (düvazdeh imam), on iki imamın adlarının sırayla anıldığı deyiş türüdür. Cemde zakir tarafından saz eşliğinde okunur ve imamlara bağlılık bu deyişlerle dile getirilir.
On Dört Masum-u Pak kimlerdir?
Alevi geleneğinde On Dört Masum-u Pak, imamların küçük yaşta şehit edilen çocuklarıdır. Adları cemlerde ve deyişlerde on iki imamla birlikte saygıyla anılır.
Sitede ilgili yazılar
- Tarihte bugün: Kerbelâ Olayı (10 Ekim 680)
- Kerbela taht kavgası mıydı?
- Kerbela: Anlamak, yaşatmak ve ders çıkarmak
- Alevilikte Öz Nedir? Ali’siz Bir Yol Mümkün müdür?
- Buyruklarda Yer Alan “Kırklar Cemi”
Kaynaklar
Hacı Bektaş Veli Vilâyetnâmesi; İmam Cafer-i Sâdık Buyruğu; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hacı Bektaş Vilâyetnâmesi” maddesi; Alevi düvaz imam deyişleri. Tarihler kaynaklara göre bir-iki yıl farklılık gösterebilir.